Cultuurpers is van jou.

De kunstwereld heeft behoefte aan alerte journalisten, maar de meeste commerciële media vinden het culturele lezerspubliek te klein. Daarom zijn wij er, omdat we denken dat mensen met hart voor kunst ook hart hebben voor kunstjournalistiek. Daarom werken we als een coöperatie. Lezers zijn de baas.

Dus word je lid. Als mens, of als organisatie.

Als organisatie stuur je ook persberichten in. Cultuurpers verspreidt je nieuws dan een heel jaar onder 25.000 websitebezoekers per maand, plus onze socials, zoals deze nieuwsbrief, die zeer goed gelezen wordt.

Dit betekent een ‘Cultureel lidmaatschap’, en zoals hieronder zien je persberichten eruit.

Persberichten

Nieuwe Governance Code Cultuur brengt meer helderheid

Met deze code halen we de mist weg: bestuurders en toezichthouders zien scherper wat hun rol is, wat zij van elkaar mogen verwachten en hoe zij elkaar kunnen versterken.

Lees verder

Boulevard keert terug met 120 voorstellingen op twintig verschillende locaties

Met KLEI bouwen zij een landschap van tien ton klei en vijfhonderd liter water, een voorstelling die je laat voelen hoe het is om deel te zijn van iets groters dan jezelf — en hoe kwetsbaar én krachtig een lichaam kan zijn wanneer het zich overgeeft aan de aarde.

Lees verder

Dag van de Componist 2026 succesvol verlopen; volgende editie op 19 en 20 juni 2027

Reizigers op het traject Arnhem–Zwolle werden op 20 juni verrast door nieuwe muziek van onder anderen Theo Loevendie, Kate Moore, Guillermo Lago en Monique Krüs, uitgevoerd door topmusici in de rijdende trein.

Lees verder

Amsterdam Museum en Nationaal Slavernijmuseum presenteren buitententoonstelling ‘Samangat! Moluks in Amsterdam’ op de Kop van Java

Van Kesteren fotografeerde de geportretteerden in hun eigen wijk en creëert met deze fotoserie als het ware een nieuwe, hedendaagse wijk: een plek van ontmoeting, waar voorbijgangers kennismaken met de verhalen van Amsterdamse Molukkers.

Lees verder

Leeuwarder podiumdichter en theatermaker Mees van Rijswijk door het land te zien tijdens reizend theaterfestival De Parade

Misschien begint wereldvrede juist in een moshpit, of in de ontmoeting van een knokkel en een kaak.

Lees verder

Buma Classical Awards voor componisten Joey Roukens en Huba de Graaff

Haar naam vestigde ze met geruchtmakende opera’s zoals Apera, geïnspireerd op communicatie tussen apen, en Pornopera, opgebouwd rond de geluiden van een vrijend stel.

Lees verder

Fonds 21 investeert in de kracht van communities voor jongeren

Jongeren zijn daarbij niet de doelgroep, maar het doel.

Lees verder

Ook als individueel mens kun je laten zien dat je onafhankelijkheid belangrijk vindt: word deel van Cultuurpers. We beloven ook dat deze nieuwsbrief altijd door zelfdenkende mensen geschreven zal blijven.

Word lid via iDeal/WERO (kan al vanaf 2,50!)

Je kunt ook via substack lid worden. Zelfde voorwaarden, andere weg:

Abonneer nu

Beste lezer!

Het interessante van censuur is, dat die eigenlijk niet bestaat. Tenminste, niet in de vorm van stoffige overheidsfunctionarissen die met typ-ex of zwarte viltstift dingen onleesbaar maken die van de baas niet gelezen mogen worden. Nu ja, die censuur bestaat wel, maar de echte censuur leggen we onszelf op. We hebben het gewoon niet meer over bepaalde dingen, zeggen dingen anders, glimlachen soms wat mysterieus.

Read more

Een verzuchting van jeugdtheaterveteraan Moniek Merkx ergens halverwege onze podcast. In de veertig jaar dat ze in het vak zat, is het aantal voorgeschreven regels en hoepels om door te springen bizar gegroeid. Opvallend genoeg zijn de twee jonge deelnemers aan het gesprek het helemaal met haar eens. De vrijheid van de kunstenaar wordt beknot door ambtelijke controles vanwege financiering.

Maar we hebben het over veel meer in deze drie kwartier. Live vanaf Festival Tweetakt, het jeugdtheaterfestival dat alweer een dikke kwart eeuw bestaat, aan het eind van de professionalsdag. Terwijl iedereen snakte naar een stevige borrel, namen Moniek Merkx, Mats Hoogland en Rosita Segers de tijd om nog eens te praten over hun liefde voor theater, en kinderen als publiek.

Ook: de persberichten van enkele van onze leden:

De meeste commerciële media vinden het culturele lezerspubliek te klein. Maar wie denkt dat er niemand zit te wachten op nieuws over middeleeuwse gouden vondsten of muziek in de gewone NS-trein, heeft het mis. Cultuurpers werkt als coöperatie, juist omdat mensen met hart voor kunst ook hart hebben voor kunstjournalistiek. Je bent daar lid van als mens of als organisatie. Organisaties sturen persberichten in en bereiken daarmee 25.000 maandelijkse bezoekers, onze socials én deze nieuwsbrief. Lees meer over het Cultureel lidmaatschap.

Persberichten van leden

Dag van de Componist 2026 gaat van start met muziek in de ‘gewone’ NS trein

Op 20 juni 2026 vindt de vijfde editie van de Dag van de Componist plaats, met voor het eerst livemuziek in gewone NS-treinen op de route Arnhem–Zwolle–Groningen. Daarnaast zijn negen Stadscomponisten actief in evenveel steden en doet het Radio Filharmonisch Orkest op 21 juni mee in TivoliVredenburg.

The Falling Club wint publieksprijs Delft Fringe Festival 2026

The Falling Club won met Rogers, Just Rogers de publieksprijs van het Delft Fringe Festival 2026. De Delft Chamber Music Festival Award ging naar Max Bruins en Femke Hulsman voor hun muziektheatervoorstelling Prometheus / Epimetheus. Het festival speelde zich twee weken lang af op 30 locaties door de stad.

Festival Tweetakt 2026 is begonnen

Festival Tweetakt vindt van 6 tot en met 14 juni 2026 plaats in de Utrechtse binnenstad en op Fort Ruigenhoek, met theater, dans en beeldende kunst voor kinderen, jongvolwassenen en volwassenen. Theater Kikker is het festivalhart; Fort Ruigenhoek is uitsluitend tijdens Tweetakt toegankelijk voor publiek.

Kabinet maakt geld vrij om verweesde Joodse roofkunst zichtbaar te maken

Het kabinet stelt structureel 400.000 euro beschikbaar voor een programmering rond verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie, die ruim 3300 objecten omvat die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn geroofd. De collectie wordt overgedragen aan de Joodse gemeenschap en via onder meer reizende tentoonstellingen zichtbaar gemaakt voor een breed publiek.

Het nieuwe seizoen van Theater Rotterdam – de makerscommunity trekt met 9 producties het land in

Theater Rotterdam trekt komend seizoen met negen producties van zijn makerscommunity door het hele land. Gastmaker Glen Faria maakt de voorstelling Malebox, terwijl andere makers samenwerken in co-creaties en elkaars werk regisseren. Een thematische rode draad vormen familierelaties en hun doorwerking in de samenleving.

Nederland gaat bijzondere middeleeuwse gouden vondst aankopen

De Nederlandse staat koopt een 9e/10e-eeuwse gouden ring aan voor €83.150. De ring, gevonden in 1997 in het Friese Sumar, toont het Lam Gods en geldt als symbool van de kerstening van Friesland. Het object wordt onderdeel van de Rijkscollectie en in bruikleen gegeven aan een museum.

Ook als individueel mens kun je laten zien dat je onafhankelijkheid belangrijk vindt en met ons meedoen. Want we beloven ook dat deze nieuwsbrief altijd door zelfdenkende mensen geschreven zal blijven.

Word lid via iDeal/WERO (kan al vanaf 2,50!)

Je kunt ook via substack lid worden. Zelfde voorwaarden, andere weg:

Abonneer nu

Beste lezer!

Soms kan theater best deprimerend zijn. Dat gold een beetje voor de opening van het Holland Festival. Maar het kan nog erger. Donderdag 11 juni zag ik ‘When I Saw The Sea’. De Libanese theatermaker en muzikant Ali Chahrour klaagt hierin het Kafala-systeem aan. Dat systeem is feitelijk een moderne vorm van slavernij en geeft rijke Libanezen de kans om huishoudelijk personeel over te laten komen uit een land als Ethiopië. Eenmaal in Beiroet worden de vrouwen opgesloten, misbruikt, mishandeld en, als de bommen te dichtbij komen, opgesloten in huis, of op straat aan hun lot overgelaten.

Dat Chahrour juist met deze voorstelling komt op het moment dat zijn land in een tweede Gazastrook dreigt te veranderen, wordt hem niet overal in dank afgenomen. Zeker niet in Libanon, ook al zorgt zijn voorstelling er ook daar voor dat mensen zich bewust zijn geworden van deze schandvlek van hun samenleving.

Als de bommen op je stad vallen, is dat geen vrijbrief om weg te kijken van de misstanden in je eigen samenleving, zegt Chahrour, en dat is waar. Maar het maakt je ook moedeloos en onmachtig,

Laat een reactie achter

Ingetogen

Chahrour geeft zijn woede zo ingetogen vorm, dat het gevoel van zware machteloosheid onder je huid kruipt. Op zijn eenvoudige muziek bewegen drie vrouwen die ervaringsdeskundig zijn. Pure beweging. Hartverscheurende zang. Hen ‘amateurs’ noemen, zoals ik in een krantenrecensie zag, doet absoluut geen recht aan de impact van hun aanwezigheid.

Ik ben steeds minder gediend van dat kunstmatige onderscheid tussen amateurs en profs. Daar had ik het ook over in de podcast met Peer Wittenbols en Diederik van der Laag. Wat zulke ervaringsdeskundige performers wel meenemen is een brok realiteit die het moeilijk maakt om de voorstelling puur esthetisch te ondergaan.

Meebewegen

Ik nam de depressie mee naar huis, zoals eerder deze week de vrolijke punk van Tweetakt. Best intens. Theater laat je dus machteloos verdrietig zijn, zet je in beweging, laat je zingen, op tafels slaan. (Tweetakt opent met meemaakfeest: doe dit alsjeblieft ook thuis).

Ondertussen zorgt Het Nut uit Leidsche Rijn al jaren voor een blij makend gemeenschapsgevoel. Over hun nieuwste: “Dans, Man, Dans!” schreef ik: De macht van de dansende bouwvakker. De makers hadden weinig geluk met het weer van afgelopen week trouwens, en eind komende week wijzen de weermodellen 35 graden aan, dus haast je de komende dragelijke dagen naar Leidsche Rijn.

I.M. Lieke Marsman

Speciale aandacht is er dan nog voor het interview van Vivian de Gier, alias A Quattro Mani, met Lieke Marsman, een paar jaar geleden. Bij wijze van In Memoriam: Levensinzichten van Lieke Marsman (1990 – 2026).

Uniek

Na zoveel verwarring en soms tot zwartgalligheid uitnodigende ervaringen, was ik blij met een prachtige beschouwing in The Atlantic: “Dat we überhaupt leven, is het buitengewoonste geluk dat we ooit zullen meemaken. Toch is het heel gemakkelijk om dit over het hoofd te zien, om het voor lief te nemen. We worden ’s ochtends wakker, drinken onze koffie, maken ontbijt, brengen de kinderen naar school, gaan naar ons werk, doen onze dagelijkse bezigheden, maken ons zorgen over deadlines en vinken taken af op onze to-do-lijst. En we vergeten dat er onder al dat gedoe iets heel zeldzaams schuilgaat: het bestaan zelf. Het simpele feit dat we hier zijn, bij bewustzijn en ons bewust van onze omgeving, is zo onwaarschijnlijk dat het grenst aan het wonderbaarlijke.”

Soms heb je zoiets nodig.

De link naar het artikel krijg je gratis.

Korting

In plaats van een aandeel in de rijkste aso ter wereld te kopen van je spaargeld, kun je ook lid worden van Cultuurpers: een echte coöperatie waar je ook nog inspraak in hebt. Wist je dat je - als je een kleine beurs hebt - voor de helft van de prijs lid kunt worden en deze nieuwsbrief erbij krijgt?

Privé Lidmaatschap (Budget)

Dank!

Dank dat je helemaal tot hier gelezen hebt. Als je het belangrijk vind dat we er zijn, steun ons dan met een (extra) donatie.

Met hartelijke groet,

Wijbrand Schaap, Hoofdredacteur

PS: Deconfiture

Guido van Nispen, die zich al een tijdje bezighoudt met de toestanden rond het Nederlands Fotomuseum, dat eerst een directeur gedwongen zag vertrekken, toen een nieuw pand kreeg en daarna de raad van toezicht uit elkaar zag vallen. Deze week deed het onderzoeksbureau dat in dit alles een dubieuze rol speelde, een duit in het zakje. Het maakte vooral zijn eigen, nogal curieuze, naam eer aan. ‘Unravelling’? Wie noemt zijn bedrijf nu ‘Ineenstorting’? De Deconfiture van een cultuuronderzoek

PPS: I.M. David Hockney

Eindredactie: Suzanne Brink

Podcast De Omslag, aflevering 5 geeft je een mooie inkijk in de praktijk van het schrijven van muziek en theater. Schrijver Peer Wittenbols heeft het over hoe acteurs met zijn werk omgaan, en omgekeerd, terwijl componist Diederik van der Laag het levende bewijs is van een omslag van Death Metal naar chorale devotie, en dat alles in Tivoli Vredenburg, waar je ook nog aan Metal Yoga kan doen, horen we uit de zaal. Misschien kunnen ze daar ook iets met deze Grieks-Orthodoxe priester:

Het mooie aan deze serie podcasts ‘De Omslag’ is dat ik ook als maker en samensteller verrast ben door de bijdragen van de gasten. Soms ga je op een vage hint af dat mensen wel eens iets met elkaar te maken hebben, maar soms is het ook gewoon toeval. Hoe dan ook, deze podcast doet weer aardig zijn best om de schotten tussen de verschillende kunstvormen weg te halen. En dan hebben we het ook nog over de kwaliteit van de amateurkunst in Nederland.

En dan nu het woord aan de leden!

De kunstwereld heeft behoefte aan alerte journalisten, maar de meeste commerciële media vinden het culturele lezerspubliek te klein. Daarom zorgen wij, de leden van onze coöperatie, ervoor dat journalistiek zichtbaar blijft, omdat we denken dat mensen met hart voor kunst ook hart hebben voor kunstjournalistiek. Daarom werken we als een coöperatie. Daarom zijn we ook grotendeel gratis te lezen: het leven is al duur genoeg. Dat vinden de leden ook.

Daarom ben je lid. Als mens, of als organisatie.

Als organisatie stuur je ook persberichten in. Cultuurpers verspreidt je nieuws dan een heel jaar onder 25.000 websitebezoekers per maand, plus onze socials, zoals deze nieuwsbrief, die zeer goed gelezen wordt.

Lees meer over dat ‘Cultureel lidmaatschap‘.

Persberichten van leden

Het nieuwe seizoen van Theater Rotterdam – de makerscommunity trekt met 9 producties het land in

Met dit seizoen onderstreept Theater Rotterdam zijn keuze voor het werken met een makerscommunity, waarin een diverse groep makers samen de volle breedte van de podiumkunsten vertegenwoordigt. Wat hen verbindt is een sterke betrokkenheid bij actuele maatschappelijke vraagstukken én bij elkaars werk. Dit vertaalt zich in een seizoen vol kruisbestuivingen, samenwerkingen en nieuwe artistieke vormen – binnen en buiten het theater.

Nederland gaat bijzondere middeleeuwse gouden vondst aankopen

Een middeleeuwse gouden ring uit de 9e/10e eeuw wordt door de Nederlandse staat aangekocht. De ring, die in 1997 werd gevonden is sinds 2022 aangewezen als beschermd cultuurgoed om deze te behouden voor het Nederlands cultuurbezit. Met de aankoop van de ring wordt het object onderdeel van de Rijkscollectie, zo blijft het voor heel Nederland te zien.

Festival Tweetakt 2026 gaat bijna van start

Van vrijdag 5 juni tot en met zondag 14 juni, vindt Festival Tweetakt weer plaats in de Utrechtse binnenstad en op Fort Ruigenhoek. Het internationale festival biedt een breed scala aan theater, dans, beeldende kunst en nog veel meer.

Tryaters Swimbad twee extra zondagen open! Wegens succes extra voorstellingen op zondag 7 en 14 juni

Met het premièreweekend van voorstellingSwimbadin Bakkeveen achter de rug en nog een aantal uitverkochte uitvoeringen in het verschiet, ziet theatergezelschap Tryater de vraag zo snel stijgen, dat het twee dagen aan de speelreeks toevoegt.

Delft Fringe Festival 2026 feestelijk van start

Delft, donderdag 28 mei – Woensdag 27 mei is Delft Fringe Festival 2026 feestelijk geopend in Theater de Veste.

Marmoucha Orchestra & Maripepa Contreras presenteren Sexi Firmum Iulium

Op zondag 7 juni gaat in Amare Den Haag Sexi Firmum Iulium in première, de nieuwe productie van Marmoucha Orchestra onder leiding van jazzhoboïste, arrangeur en artistiek coördinator Maripepa Contreras.

Rijk, provincies en gemeenten maken nieuwe afspraken over zorg voor erfgoed

Nederland is rijk aan erfgoed. Van het Rotterdamse zomercarnaval tot Slot Loevestein, van het coulissenlandschap in de Achterhoek tot de scheepswrakken in de Waddenzee.

Wereldpremière L.A.V.A.: ICK Dans Amsterdam & Compagnia Zappalà Danza tijdens Julidans 2026

L.A.V.A. neemt de toeschouwer mee in een intens fysieke en sonische ervaring van frictie, spanning en ondergrondse stromen.

Aftellen tot de start van Delft Fringe Festival op 27 mei

Delft, woensdag 20 mei – Het is bijna zover! Op woensdag 27 mei om 19.30 uur opent Delft Fringe Festival 2026met een feestelijke avond in Theater de Veste.

Eerste namen voor Explore the North Festival 2026

Club Guy & Roni, Boris Acket en HIIIT komen naar Explore the North Festival met hun nieuwe performance The Current.

Ook als individueel mens kun je laten zien dat je onafhankelijkheid belangrijk vindt en met ons meedoen. Want we beloven ook dat deze nieuwsbrief altijd door zelfdenkende mensen geschreven zal blijven.

Word lid via iDeal/WERO (kan al vanaf 2,50!)

Je kunt ook via substack lid worden. Zelfde voorwaarden, andere weg:

Abonneer nu

Beste lezer!

‘We willen best op duurzaamheid letten, maar stellen het creatieve altijd voorop’. Het klonk tijdens het panelgesprek, voorafgaand aan de opening van Delft Fringe Festival. Het lijkt vanzelfsprekend, maar is het dat ook? We zijn zo gewend om de autonomie van de kunst heilig te verklaren, dat we die zelfs stellen boven het behoud van de planeet. Want in extremo komt het natuurlijk daar op neer: als een kunstwerk vereist dat je Groenland laat smelten, dan moet dat kunnen, want de kunst is autonoom en de kunstenaar moet niet begrensd worden.

Beetje overdreven, natuurlijk. Of toch niet? Moet de kunst niet juist het goede voorbeeld geven? Gedijt creativiteit niet juist dankzij beperkingen? Levert complete vrijheid in een wereld die alles oké vindt niet tot vervlakking, zoals we nu merken aan de stortvloed aan door AI gegenereerde plaatjes, muziek en teksten, die onbeperkt door iedereen met een computer kunnen worden gejat gemaakt?

Terug naar de duurzame basis dus? De Franse musicus Pascal Comelade maakt muziek met uitsluitend speelgoedinstrumenten.

Duurzaamheid en creativiteit kunnen elkaar dus versterken. Dat laat het Zuidelijk Toneel natuurlijk al een tijdje zien, zoals we ook in de podcast van vorig jaar vernamen:

Voor mij was het grotere nieuws ook afkomstig uit Korzo, namelijk dat dat theater vanaf komend seizoen rigoureus kiest voor het opbouwen van speelminuten voor nieuwe makers. Een duurzame keuze die, als hij meer navolging krijgt, flinke gevolgen heeft voor het aanbod aan nieuwe makers. Jonge professionals op Delft Fringe Festival: ‘We moeten af van het wegwerptheater’.

“Helemaal geen kunst is natuurlijk het duurzaamste”, merkte iemand op.

Laat een reactie achter

Onze stagiaire Alessia de Santis is ondertussen op stap door Nederland met een bijzondere opdracht: hoe definieer je een kunstruimte? Haar eerste podcast over dit onderwerp staat inmiddels online.

Nieuwsbrief Cultuurpers

Special: What Is an Artistic Space?

Over the past few years, I have become obsessed with the idea of what an artistic space is. Where is art truly free? Why is it so often surrounded by rules, prices and social conventions? When we visit a museum or a gallery, we are not really making art, we are consuming it: paying for a ticket and observing strict rules about our behaviour. These spaces do not encourage people to make art themselves, and they are not a sufficient alternative to a shopping mall, because they follow the same logic. So should we bring art outside the museum…

Listen now

a month ago · 1 like · Cultureel Persbureau and Alessia De Santis

Het mooie van deze Italiaanse bijdrage is dat je met andere ogen naar het vanzelfsprekende gaat kijken, zoals Ruigoord, of Kunstruimte Oost-West in Amersfoort.

Alessia ging ook naar Spring, en schreef enkele recensies: No Man’s Land: een voorstelling die medeplichtigheid onontkoombaar voelbaar maakt Op #spring: “No Man’s Landvan Alaa Minawi vertelt het verhaal van ons heden, maar wil ook de toekomst voorspellen: onze toekomst en daarmee ook de toekomst van Palestina.”

Ook zag ze Work Body: Michael Turinsky laat ons indringend voelen wat kapitalisme met achterblijvers doet #SPRING: “Ik begreep zijn bedoelingen aanvankelijk niet, maar toen hij begon te praten en te zingen, werd zijn doel duidelijker: de kapitalistische samenleving legt een bepaald ritme van presteren en produceren op dat niet altijd toegankelijk is voor mensen met een handicap, die wellicht meer tijd of andere hulpmiddelen nodig hebben.”

Guido van Nispen schreef ondertussen een uitstekende analyse van de problematiek rond het toezicht in de kunsten: “Er zijn alleen verliezers” Toezicht zonder zichtbaar toezicht. “Soms wordt de staat van een instelling niet zichtbaar in een bestuurskamer, niet in een jaarverslag en zelfs niet in de zorgvuldige taal van een officiële verklaring, maar op 18 mei jongstleden op een plek waar niemand vrijwillig wil belanden: een rechtszaal. Daar, tussen juridische precisie en bestuurlijke terughoudendheid, wordt een organisatie soms ontdaan van haar institutionele decor.”

Tot slot: ik was ongelooflijk blij verrast door de jubileumvoorstelling van Tryater: Tryaters ‘Swimbad’ is de reis naar Bakkeveen meer dan waard “Het komt best weinig voor, dat ik met een gelukzalige glimlach uit een theatervoorstelling kom. De vrijdag voor Pinksteren overkwam het me in Bakkeveen, het dorp op het drielandenpunt tussen Friesland, Groningen en Drenthe, waar de tijd op een bijzondere wijze is stil blijven staan.”

Een AI-eindredactie-experiment stelde dat hier een grote fout stond, omdat Friesland, Groningen en Drenthe geen landen zijn, maar provincies. Daarom hebben we liever menselijke eindredactie.

Korting

Wist je dat je - als je een kleine beurs hebt - voor de helft van de prijs deze nieuwsbrief kunt krijgen? Privé Lidmaatschap (Budget) - Cultuurpers

Dank!

Dank dat je helemaal tot hier gelezen hebt. Als je het belangrijk vind dat we er zijn, steun ons dan met een (extra) donatie.

Met hartelijke groet,

Wijbrand Schaap, Hoofdredacteur

PS: Laat AI je beschaving niet regeren

Onderzoeksbedrijf Emergence doet experimenten met wereldsimulaties, waarin AI-modellen de taak krijgen een samenleving te vormen. De laatste test ging tussen vijf AI-modellen, die hun beschaving 16 dagen in stand moesten houden. Alleen Claude van Anthropic haalde de eindstreep: een wereld zonder geweld met een werkende democratie en volwaardige sociale cohesie. Grok, daarentegen, dat zijn data vooral van het extreemrechtse platform X haalt, ging binnen vijf dagen ten onder aan misdaad en burgeroorlog.

Lijkt me nuttige kennis voor talkshowredacteuren en politici die nog steeds denken dat X iets met de werkelijke samenleving te maken heeft. EMERGENCE WORLD: A Laboratory for Evaluating Long-horizon Agent Autonomy

PPS: Goegel steelt je zoekopdracht

Google gaat binnenkort ook in Europa helemaal over op met AI gegenereerde antwoorden op je zoekopdracht, met de bronnen ergens diep achter een tabje verstopt. Dat moet je niet willen, en Henk van Ess legt dat heel goed uit.

PPPS: Finse manosphere

Diederik van der Laag vertelt in onze podcast hoe hij via Taizé veranderde van een Metalhead in een componist van koormuziek. Dat deed me, achteraf, ook denken aan deze Finse club, die alweer heel lang geleden in Nederland toerde en zelfs The Dutch Mountains van The Nits van een onvergetelijk refrein voorzag.

A concept I found particularly useful in answering this question is Edward Soja’s notion of “Thirdspace”. For Soja, space is not simply a physical container, but it is also shaped by the meanings, stories and power relations we project onto it. A factory and a museum can occupy the same building, but they are entirely different spaces, because what defines them is not their walls but what happens inside them, and who gets to decide that. In Choosing the Margin as a Space of Radical Openness, a text often cited by Soja, bell hooks takes this idea further, arguing that spaces can be interrupted, appropriated and transformed through artistic and literary practice. From this perspective, space is never neutral: it is always a political choice.

Nowadays, the idea of repurposing spaces that previously served another function into something entirely different is widely popular. We see this frequently in the arts: exhibitions are now located in former factories, churches and various abandoned buildings. Not just public art, but curated shows in spaces far removed from official museums and galleries. What changes is what happens inside. However, many repurposed spaces are, in the end, simply expressions of gentrification. I am sure that everyone can think of a space in their city that has been gentrified: where the supposedly artistic venues are just upmarket places where a cocktail costs an unreasonable amount of money, and art is not even freely accessible, because, as in every museum, you pay to enter or to consume. I think, for instance, of NoLo, a neighbourhood in Milan that used to be home mostly to people on lower incomes, with accessible housing prices. Nowadays the area has become more expensive, with upmarket bars and restaurants moving in. The repurposing was never intended for the people already living there, nobody asked them what facilities they needed. It was designed to make the neighbourhood attractive to wealthier residents, creating more spaces to spend money in.

Abonneer nu

Yet there are spaces that genuinely aim to be free and creative, and I went looking for them and for what makes them special. The first is Ruigoord, located just outside the centre of Amsterdam, close to the port. Ruigoord existed for centuries as a farming village before being squatted by an artistic community in the 1960s; although living there is no longer possible, some artists still maintain their ateliers. Ruigoord also hosts festivals and is always open to the public. I believe it is what philosopher Hannah Arendt would call a “space of appearance”: a space defined by the act of collective creation, and one of the few places where art is truly free to exist. I was guided through Ruigoord by Roman, who grew up there, and he showed me the space and all the contradictions that come with it: in our conversation, he spoke about local politics, with different factions and differing opinions on how to manage the space, and about the extraordinary freedom given to children growing up there.

The second is OostWest, situated in Amersfoort’s industrial area. Like Ruigoord, OostWest houses creative studios for artists, but also hosts DJ sets, workshops and courses, a space that is always open for people to come in, which is precisely what I did when I visited. I had the chance to speak with Rob, one of its founders, and while he showed me around, both he and an artist working there explained the main strength of OostWest: that artists do not create in isolation, but can inspire one another and engage with the people who walk in. OostWest is not defined by its original purpose as a container for industry, but by what happens inside it. This brings us back to the concept of Thirdspace: its ontological meaning defines the role of OostWest far more than its material appearance.

The main value of both Ruigoord and OostWest is, without doubt, their sense of community. There, art is not isolated, displayed behind glass on white walls. Art lives through contact between people, not through consumerism and rules. Making art free, accessible and open to everyone is also a way of making the world more creative, encouraging people to make art themselves, as a tool of expression and freedom.

Deel Nieuwsbrief Cultuurpers

Dinsdag, bij ICK fest in Frascati, was er alle aanleiding om volledig uit je dak te gaan en totaal ineen te schrompelen bij stukken van ICK Amsterdam. Op het minifestival zag ik eerst een live hologram in een installatie van 96000 in carré gehangen leds, die in hun midden de bewegingen van een danser konden volgen. Star Trek live, dus, in een heel klein zaaltje

Het hoofdprogramma opende met “We, The Shameless”, een fascinerende choreografie van Emio Greco en Pieter C Scholten op een paar varianten van Eminems legendarische classic ‘Lose Yourself’. Het leverde een prachtige combi op van verstilling, wildheid en showballet à la ICK. Ik wilde meedoen, maar op de een of andere manier is dat dan weer niet de bedoeling. Dan maar zachtjes headbangen.

Read more

Daarvan ben je lid. Als mens, of als organisatie.

Als organisatie stuur je ook persberichten in. Cultuurpers verspreidt je nieuws dan een heel jaar onder 25.000 websitebezoekers per maand, plus onze socials, zoals deze nieuwsbrief, die zeer goed gelezen wordt.

Lees meer over dat ‘Cultureel lidmaatschap’.

Persberichten van onze leden

Het NUT onderzoekt mannelijkheid

Met de zomerse theatervoorstelling Dans, Man, Dans onderzoekt Het NUT wat mannelijkheid kan zijn — in een tijd waarin dat harder nodig lijkt dan ooit.

Dag van de Componist 2026 onthult negen Stadscomponisten

Negen Stadscomponisten, elk met een eigen verhaal en een nieuw stadslied, staan centraal tijdens de Dag van de Componist – een landelijk festival georganiseerd door New Music NOW. Met optredens in meer dan vijftien steden, op tien stations en in treinen viert het festival de waarde, het belang en het plezier van de muziek van in Nederland actieve componisten.

Chieko Donker Duyvis & Hamid Reza Behzadian

Een sprankelende dialoog tussen cello en gitaren

Explore the North brengt Hub vol nieuw werk van onder meer Kruidkoek & Joost Oomen naar Oerol Terschelling

Productiehuis Explore the North uit Leeuwarden steekt over naar Terschelling met een schip vol makers die nieuw werk én werk in ontwikkeling tonen binnen de Explore the North Hub op Oerol. Van 18 t/m 21 juni zie je binnen de Explore the North Hub het werk van Kruidkoek & Joost Oomen, Drie Dagen Fris, MAHA, Alexander Moto, Mees van Rijswijk, Johannes Lievens/Martha!tentatief. Daarnaast komen de Jonge Schrijvers ook met nieuw werk naar het eiland. Oerol en Explore the North maken hiermee ruimte voor allerlei vormen van ‘literatuur op het podium’.

The Artists Are Present. And Have No Shame

Op dinsdag 19 en woensdag 20 mei presenteert ICK Dans Amsterdam het tweedaagse festival The Artists Are Present, and Have No Shame. In dit programma komen gevestigde kunstenaars en een nieuwe generatie makers samen om niet alleen hun werk te tonen, maar ook de vloer met elkaar te delen.

Kom naar De kunst van het leiden Live

In de podcast De kunst van het leiden van Anne-Marie Kremer (CultuurOntwerp) vertellen culturele leiders als Anne Breure, Mouna Laroussi, Marc Vlemmix en Lot Vekemans openhartig over de crises die ze meemaakten, wat dit met hen persoonlijk deed en wat ze er letterlijk en figuurlijk van maakten.

Beleef de wereld door de ogen van nieuwe makers op Delft Fringe Festival

Delft, 6 mei 2026 – Geniet van de toekomst van podiumkunst met persoonlijke voorstellingen op bijzondere locaties in de binnenstad van Delft.

Ook als individueel mens kun je laten zien dat je onafhankelijkheid belangrijk vindt en met ons meedoen. Met de belofte dat deze nieuwsbrief altijd door zelfdenkende mensen geschreven zal blijven.

Word lid via iDeal/WERO (kan al vanaf 2,50!) (Nederlandse server)

Je kunt ook via deze nieuwsbrief lid worden. Zelfde voorwaarden, andere weg. (Amerikaanse server)

Abonneer nu

Beste lezer!

De podcastserie De Omslag in samenwerking met Tivoli Vredenburg in Utrecht, is een geweldig succes. De laatste aflevering, met kunstenaar en curator Charl Landvreugd, bereikte in één week al bijna 10.000 downloads. Daarmee is ze hard op weg naar een toppositie. De huidige topper is de voorlaatste aflevering over Jos van Dijk: die staat nu op meer dan 40.000 downloads.

Geweldig! Maar het zou leuk zijn als de opkomst bij de live opnames ook maar een beetje in de buurt daarvan kwam. Toegegeven, het tijdstip op donderdagmiddag is voor veel mensen onhandig. De volgende opname, met toneelschrijver Peer Wittenbols en de Utrechtse stadscomponist Diederik van de Laag, doen we daarom op een vrijdagmiddag, en wel op 29 mei aanstaande! Met Peer hebben we het over zijn eerste musical: Tombola en Diederik presenteert op 20 juni, de Dag van de Componist een koorwerk voor 250 zangers op de trappen van het Jaarbeursplein.

Zie de agenda van TivoliVredenburg.

Arabische letteren?

De redactie van Hollands Maandblad heeft onze podcast met Charl Landvreugd vast niet geluisterd. Hollands Maandblad plaatste vorige week een bespreking van het bejubelde boek Oroppa. In die bespreking serveert auteur Margriet de Koning Gans het werk van Safae el Khannoussi af met een paar wel heel curieuze argumenten. Zo stelt ze, na een nogal warrige beschouwing over de huizen op de Amsterdamse Looiersgracht en de kennelijke onmogelijkheid dat mensen uit Tunesië en Marokko met elkaar kunnen omgaan, dat Arabische literatuur niet bestaat:

Read more

Charl Landvreugd schreef met “Dutch Afro Becomings: Hybrid Being in Black Art and Culture“ een boek dat iedereen zou moeten lezen die geïnteresseerd is in de ontwikkeling van de Nederlandse cultuur. De Rotterdamse kunstenaar, curator en onderzoeker, tevens hoofd onderzoek van het Stedelijk Museum in Amsterdam, behaalde zijn PhD in Engeland met deze thesis.

De gratis downloadbare publieksversie werd enkele weken geleden gepresenteerd bij de Akademie van Kunsten, waar Landvreugd al enige tijd lid is. Nu spreken we met Landvreugd in het kader van De Omslag, de serie podcasts, live opgenomen in het Utrechtse muziekpaleis TivoliVredenburg.

Om over na te denken

In deze drie kwartier hebben we het over wat het betekent om als kunstenaar van kleur te bewegen in een beeldende kunstwereld die nog altijd sterk bepaald wordt door een ‘wit…

Read more

De kunstwereld heeft behoefte aan alerte journalisten, maar de meeste commerciële media vinden het culturele lezerspubliek te klein. Daarom zijn wij er, omdat we denken dat mensen met hart voor kunst ook hart hebben voor kunstjournalistiek. Daarom werken we als een coöperatie.

Daarvan ben je lid. Als mens, of als organisatie.

Als organisatie stuur je ook persberichten in. Cultuurpers verspreidt je nieuws dan een heel jaar onder 25.000 websitebezoekers per maand, plus onze socials, zoals deze nieuwsbrief, die zeer goed gelezen wordt.

Lees meer over dat ‘Cultureel lidmaatschap’.

Persberichten van leden

Beleidsbrief OCW: Kabinet investeert in kennis, basisvaardigheden, creativiteit en kritisch denken

Onderwijs en onderzoek, cultuur en media en emancipatie zijn de basis voor een weerbare en welvarende samenleving. In de huidige tijd van spanningen in de wereld is een sterker fundament nodig. Daarom wil het kabinet investeren in kennis, (basis)vaardig…

Read more

De kunstwereld heeft behoefte aan alerte journalisten, maar de meeste commerciële media vinden het culturele lezerspubliek te klein. Daarom zijn wij er, omdat we denken dat mensen met hart voor kunst ook hart hebben voor kunstjournalistiek. Daarom werken we als een coöperatie.

Daarvan ben je lid. Als mens, of als organisatie.

Als organisatie stuur je ook persberichten in. Cultuurpers verspreidt je nieuws dan een heel jaar onder 25.000 websitebezoekers per maand, plus onze socials, zoals deze nieuwsbrief, die zeer goed gelezen wordt.

Lees meer over dat ‘Cultureel lidmaatschap’.

Persberichten

Tryater

“Bij openluchtzwembad Dúndelle in Bakkeveen is Tryater uit Leeuwarden begonnen aan de opbouw voor Swimbad. De bijzondere locatievoorstelling gaat op deze plek op 22 mei in première en loopt tot halverwege juni. De technische crew bouwt sinds een aantal dagen het zwembad alvast om tot openluchttheater: de tribune staat inmiddels. Ondertussen kan het zwemmend publiek gewoon blijven komen.” Tryater begint aan ombouwen zwembad voor Swimbad

ZID Theater

“Het jaarlijkse ExploreZ Festival staat voor diversiteit, inclusie, internationale samenwerking en verrassende cross-overs tussen disciplines en lokale gemeenschappen. ZID Theater kondigt met trots de tiende editie aan van dit meerdaagse festival in Amsterdam.” ZID Theater presenteert de tiende editie van het Explorez Festival in Amsterdam!

Ministerie van OCW

“Caribisch Nederland krijgt een pilot subsidieregeling voor de instandhouding van monumentale woonhuizen. In september 2026 kunnen eigenaren subsidie aanvragen om hun monument te restaureren. De regeling heeft een eenmalig budget van 1,1 miljoen dollar. Het Nationaal Restauratiefonds stelt dit geld beschikbaar.” Pilot subsidieregeling voor monumentale woonhuizen in Caribisch Nederland

Ook als individueel mens kun je laten zien dat je onafhankelijkheid belangrijk vindt en met ons meedoen. Want we beloven ook dat deze nieuwsbrief altijd door zelfdenkende mensen geschreven zal blijven.

Word lid via iDeal/WERO (kan al vanaf 2,50!)

Je kunt ook via substack lid worden. Zelfde voorwaarden, andere weg:

Abonneer nu

Beste lezer,

Een van de mooie dingen die voortkwamen uit de pandemie was de Creatieve Coalitie. Voor het eerst in de geschiedenis werkten alle belangenclubs in de creatieve en culturele sector samen. We hebben er coronacompensatie en een succesvolle strijd tegen een extreemrechtse BTW-verhoging op cultuur aan te danken. Plus het evenement voor creatieve zelfstandigen dat onder de naam ‘Creative Roadz’ afgelopen donderdag voor de tweede keer georganiseerd werd.

Deze editie ging het over de keiharde realiteit van het zelfstandigenbestaan: je staat er te vaak alleen voor. Dat geldt dus niet alleen voor kunstenaars, acteurs en componisten, maar ook voor de opsteller dezes. Vandaar de ondertitel van deze Creative Roadz: We’re in this together.

Wereldwijd

Na een geslaagde keynote van de energieke en wijze MEROL met een O, was het aan journalistiekprofessor Mark Deuze om de lucht weer wat duisterder te kleuren. Want hij deed wereldwijd onderzoek naar het welbevinden onder creatieve zelfstandigen en de conclusie is dat het beroerd met ze is gesteld. Zowel in Australië, de VS en Nederland is de kans op burn-out, instorting of erger onder creatieven in kunst en media belachelijk hoog. Net als overigens onder werkers in de bouw en de zorg. De overeenkomst is dat het sectoren zijn waar de motivatie om te werken gigantisch is, en de waardering voor de individuele werker minimaal

Deuze refereerde ook aan de bijna ziekelijke neiging in vooral de podiumkunstsector om het vooral niet te hebben over hoe kl**e het soms met je gaat. Dat schijnt in de kunst veel erger te zijn dan in andere sectoren. Recht daartegenover staat dan weer dat iedereen zich een concurrent waant van de gesprekspartner, en dat het tonen van zwakte dus een rechtstreekse route naar de vergetelheid betekent.

Half miljoen euro

Over hoe je dat allemaal overleeft, ging het deze donderdag in de Tolhuistuinen minder, al schijnt het met Claude Cowork heel handig te zijn om een ‘dump’ van al je sociale media-accounts en adressenboek te laten analyseren op kansen en bedreigingen. In de workshop die gegeven werd door Mark Meinema, de compagnon van Digital Fitness-oprichter Martijn Aslander, ging het over AI als hulp bij netwerken. De workshopleider liet zien dat hij, na koppeling van zijn boekhoudprogramma, aan sommige klanten al een half miljoen aan facturen had kunnen sturen. Je wordt er dus niet per se zo rijk van als hij, maar inzicht is altijd prettig.

Al moesten veel mensen in deze bijeenkomst nog herstellen van de filmvertoning daarvoor, over hoe je het zwarte gat na je kunstvakopleiding kunt overleven. Belangrijkste conclusie was dat dat minstens 7 jaar duurt.

Laat een reactie achter

Maar we zitten allemaal in het zelfde schuitje, weet de Creatieve Coalitie, en dus was het in de borrel na afloop heel lang druk. Hadden we even nodig.

Help Annemiek

Geheel toevallig kreeg ik vandaag een mail van mijn lieve nichtje Annemiek Lely, die na een paar nare ervaringen de culturele sector heeft verlaten. Omdat het bloed toch kruipt waar het niet gaan kan, werkt zij nu aan een boek over de onveiligheid in de sector en wat daaraan te doen is. Zij vroeg mij deze vragenlijst met je te delen: Vragenlijst over veiligheid in de culturele sector.

Cultuurpers ziet de antwoorden niet trouwens. Dit is iets tussen jou en Annemiek.

En ondertussen blijft Guido van Nispen de culturele en creatieve sector weerbaar maken in tijden van AI. In dit artikel pleit hij ervoor om niet klakkeloos aan te lopen achter de laatste hype uit de VS, maar zelf op onderzoek uit te gaan: Minder volgen, meer positioneren: de enorme correcties van Big Tech – en wat de kunstsector daaruit moet begrijpen

Korting

Wist je dat je - als je een kleine beurs hebt - voor de helft van de prijs deze nieuwsbrief kunt krijgen? Privé Lidmaatschap (Budget) - Cultuurpers

Dank!

Dank dat je helemaal tot hier gelezen hebt. Als je het belangrijk vind dat we er zijn, steun ons dan met een (extra) donatie.

Met hartelijke groet,

Wijbrand Schaap, Hoofdredacteur,

Suzanne Brink, Eindredactie

PS: De Omslag

Vergeet niet donderdagmiddag 30 april naar De Vrije Ruimte van TivoliVredenburg te komen, waar Charl Landvreugd van het Stedelijk Museum Amsterdam vertelt over zijn studie: Dutch African Becomings, over hoe we een inclusievere ruimte voor kunst en kunstbeleving kunnen maken. Reserveren kan hier (gratis).

PPS: MEROL

PPPS: Herhaalde oproep (alleen voor leden)

Read more

Cultuurpers heeft jou nodig.

De kunstwereld heeft nood aan alerte journalisten, maar de meeste commerciële media vinden het culturele lezerspubliek te klein. Daarom zijn wij er, omdat we denken dat mensen met hart voor kunst ook hart hebben voor kunstjournalistiek. Daarom werken we als een coöperatie.

Daarvan ben je lid. Als mens, of als organisatie.

Als organisatie stuur je ook persberichten in. Cultuurpers verspreidt je nieuws dan een heel jaar onder 25.000 websitebezoekers per maand, plus onze socials, zoals deze nieuwsbrief, die zeer goed gelezen wordt.

Lees meer over dat ‘Cultureel lidmaatschap’.

Persberichten

Van onze leden:

Theater Rotterdam

“Op donderdag 16 april gaat Mx. CoelaCunt will live forever van maker en performer Djuwa Mroivili in première tijdens Motel Mozaïque Festival in Theater Rotterdam. In deze muziektheatervoorstelling onderzoekt Djuwa wat nooit verdwenen is: fluïde identiteiten en queer geschiedenissen die door koloniale normen zijn uitgewist.” Wij zijn er altijd al geweest: Djuwa Mroivili brengt vergeten queergeschiedenissen tot leven in Mx. CoelaCunt will live forever

Ministerie van OCW

“In de middag bezoekt het Koninklijk Paar Fishtown, een wijk in ontwikkeling waar Amerikaanse en Nederlandse kunst en architectuur zichtbaar zijn. Het bezoek begint bij de ‘Kensington Creative & Performing Arts High School’, waar ook burgemeester Cherelle Parker van Philadelphia aansluit. Vervolgens krijgen zij verderop in de wijk uitleg over de Nederlandse architectuur en muurkunst en spreken zij met buurtbewoners.” Koninklijk Paar brengt werkbezoek aan Pennsylvania, Washington D.C. en Florida – programma

“De genomineerden voor de Jos Brink Oeuvreprijs en de Jos Brink Innovatieprijs zijn bekend. Een onafhankelijke jury onder leiding van Duncan Lawrence heeft voor de Oeuvreprijs Splinter Chabot, Pim Lammers en Fleur Pierets geselecteerd. Remco Boxelaar, Romy Rock en Junior van Keulen zijn de genomineerde kandidaten om de Innovatieprijs te winnen.” Genomineerden Jos Brink Prijs 2026

“Het kabinet trekt de komende drie jaar in totaal € 22,9 miljoen extra uit om de veiligheid van lhbtiq+-personen te verbeteren. Daarnaast is er jaarlijks € 13,4 extra beschikbaar om geweld tegen vrouwen tegen te gaan en gaat er € 100 miljoen extra naar basisvaardigheden in het mbo. Dat is te lezen in de Voorjaarsnota die vandaag is gepubliceerd.” Voorjaarsnota OCW: investeringen in emancipatie en basisvaardigheden, ook bezuinigingen

Het NUT

“Achilles heeft altijd gedacht dat hij sterk moest zijn. Stoer. Onkwetsbaar, net als zijn naamgenoot uit de Griekse mythologie. Als hij voor de grap een winkel overvalt, met een waterpistool, blijkt al snel dat de gevolgen ervan flink zijn. Nu, jaren later, trekt hij langs scholen om erover te vertellen. Om anderen te behoeden voor dezelfde fouten. Totdat zijn moeder ineens voor zijn neus staat.” Met familievoorstelling Achilles (10+) trekt Het NUT langs basis- en middelbare scholen in Utrecht om de verharding onder jongeren tegen te gaan

Tryater

“Het jubilerende theatergezelschap kijkt tevreden terug op het Ienakterfestival dat op 21 en 22 maart in eigen gebouw plaatsvond. Ondanks het stralende weekendweer waren de uitvoeringen door amateurspelers bijna allemaal uitverkocht, met een uitgelaten festivalsfeer in het gebouw tot gevolg.” Tryater sluit festivalweekend voldaan af

Ook als individueel mens kun je laten zien dat je onafhankelijkheid belangrijk vindt en met ons meedoen. Want we beloven ook dat deze nieuwsbrief altijd door zelfdenkende mensen geschreven zal blijven.

Word lid via iDeal/WERO (kan al vanaf 2,50!)

Je kunt ook via substack lid worden. Zelfde voorwaarden, andere weg:

Abonneer nu

Ding van de Week: Queering Puppets

Woensdagavond kon je in Amsterdam oog in oog staan met een ontvelde arm, een al even ontveld been, een kale schedel en een doorzichtige baby. Geen anatomische expo, maar de openingsvoorstelling van het Queering Puppets Festival in het immer eigenzinnige Plein Theater. Body Concerts van de in New York gevestigde Lone Wolf Tribe was een tikje luguber, en soms ook een beetje sentimenteel, maar overtuigde diep door de manier waarop de poppenspeler zijn eigen ledematen inzette voor de beweging van de reuzenlichaamsdelen. Hoe uit verwoesting iets liefdevols kan ontstaan. Lijfverscheurend mooi. Met stof en hout. Het Queering Puppets Festival duurt nog t/m zondag. Over een eerdere editie sprak ik met directeur Cat Smits.

Allerbeste, lieve lezer,

Bestond de kunstwereld maar alleen uit goede mensen, godgelijk, die al hun talent in de barre omstandigheden inzetten om de ongelukkige mensheid die paar momenten van geluk, waarde en inzicht te bieden om zo het leven draaglijk te maken. Dan had ik hier alleen over de laatste huwelijksroddels, toeristenhypes, sportschoolraves en galadinermenus hoeven schrijven. Of niet natuurlijk, want daar hebben we De Havermelkelite al voor, of onze eigen Lady Whistledown: Doortje Smithuijsen. Heerlijk leesvoer, dus van harte aanbevolen.

Nee, dan Cultuurpers. We zijn er om je er soms tegen wil en dank aan te herinneren dat de mens feilbaar is, en dat dat ook voor de kunstzinnige mens geldt. Helemaal is dat zo bij de onfeilbaar geachte mens, de bestuurder, politicus, of, in het meest recente geval, de toezichthoudende mens. Bij het Nederlands Fotomuseum is die, aan niemand verantwoording verschuldigde, supermens, bijna Trumpiaans het moeras in aan het waden.

Nadat eerder, met hulp van een ijverige Volkskrantjournalist, de verziekte sfeer in de Rotterdamse instelling naar buiten werd gebracht, aarzelde de Raad van Toezicht geen minuut om de directeur op zijn Amerikaans met een kartonnen doosje vol privéspulletjes de straat op te schoppen. Dat de zaak stonk, toonde later de Raad voor de Journalistiek aan. Volgens die Raad had de Volkskrant zich laten meeslepen door een paar kwade tongen. Maar goed, er was wel wederhoor gedaan. Sort of.

‘Vertrouwelijk

Spoelen we vooruit naar dit voorjaar, en komt er een onthulling van een vertrouwelijk onderzoek, heel toevallig vlak voordat de klacht zou worden behandeld die de ontslagen directeur tegen dat onderzoek had ingediend. De Volkskrant pakt groot uit, met weinig nieuws, NRC brengt iets meer nuance aan, maar het is duidelijk dat er iemand belang bij heeft om het beschadigen van de ontslagen directeur het nieuws te laten domineren.

Maar er is dus heel veel mis aan dat onderzoek. We kregen exclusief de onderzoeksvragen te zien: Het Nederlands Fotomuseum noemde het een cultuuronderzoek. Het was een afrekening. Daarna bleken minstens drie belangrijke getuigen à decharge überhaupt niet betrokken te zijn geweest: Fotomuseum-soap #2: ‘Het wereldje is klein, de ego’s groot’.

Team Birgit

Die zaak stinkt dus, en ik wil graag benadrukken dat Cultuurpers niet door Birgit Donker is omgekocht. Al zijn we haar nog steeds dankbaar dat ze in 2008 als hoofdredacteur van NRC alle freelancers van de kunstredactie van NRC de wacht aanzegde, wat rechtstreeks tot de oprichting van Cultuurpers leidde.

Met bijvoorbeeld een kei als Ingrid van Frankenhuyzen in de gelederen, die zo nu en dan geheel vrijwillig ons verdienmodel ondergraaft door over de topinkomens in onze geliefde sector te schrijven. Of over de mechanismen die ervoor zorgen dan ernstige misdragingen bij geliefde gezelschappen onder de pet blijven. We blijven het nieuws duiden, ook als dat onwelgevallig is, en we geen accreditatie meer krijgen voor festivals (en congressen): Besluit Paaspop maakt veel los: ‘Wat laat je je kennen als organisatie’.

Zo is de cirkel in ieder geval weer rond. En weet ik weer waarom ik dit werk onder deze barre omstandigheden blijf doen. Omdat ik ervan droom dat de kunstwereld ooit in een live versie van Bridgerton verandert.

AI-beleid

Daar is dus nog wel het een en ander voor nodig, en daar hebben we Guido van Nispen voor, die regelmatig schrijft over de uitdagingen die de nieuwe digitale en door big tech gedicteerde werkelijkheid aan de kunstwereld stelt. Ik heb begrepen dat er een boek aankomt, maar vond nog geen tijd de proefversie te lezen. Voor nu kun ook jij volstaan met twee losse artikelen:

Wat bestuur en toezicht moeten weten over softwaresoevereiniteit

Kunstmatige intelligentie in het museum: waarom AI-beleid geen luxe meer is

Maar er zijn ook momenten van rust en verstilling. Zoals de podcast met Ingrid Docter en Gerard Venverloo, twee mensen die bij het grote publiek van de professionele kunstwereld misschien minder bekend zijn. Dat gesprek, over de dood aan Alzheimer van hun vriend en de voorstelling die zijn weduwe daarover speelt. , wordt extreem goed beluisterd. Sinds publicatie op maandag luisterden tot dit moment van schrijven, op vrijdagochtend, als 2500 mensen naar het gesprek over amateurkunst en rouw:

Korting

Wist je dat je - als je een kleine beurs hebt - voor de helft van de prijs deze nieuwsbrief kunt krijgen? Privé Lidmaatschap (Budget) - Cultuurpers

Dank!

Dank dat je helemaal tot hier gelezen hebt. Als je het belangrijk vind dat we er zijn, steun ons dan met een (extra) donatie.

Met hartelijke groet,

Wijbrand Schaap, Hoofdredacteur,

Eindredactie: Suzanne Brink

PS: Steeds minder nieuwe muziek

We halen The Honest Broker, de blog van Ted Gioia, vaker aan. Want hij is uitstekend op de hoogte. Deze keer constateert hij dat er op de ‘streamers’ steeds minder nieuwe, door mensen gemaakte muziek verschijnt. Het blijkt dat de grote uitgevers zich hebben laten uitkopen door de grote AI-jongens. Zo ios het mogelijk dat er niet alleen steeds meer oude, maar ook semi-oude muziek te beluisteren is: gemaakt met AI, betaald aan de grote jongens.

The Honest Broker

New Music Is Slowly Dying

New music is slowly dying…

Read more

3 months ago · 233 likes · 45 comments · Ted Gioia

PPS: Cultuurpers is echt van jou

Read more

Meestal zijn voorstellingen, in hun vrije tijd gemaakt door mensen die hun geld verdienen met een gewone baan, ook niet bedoeld voor een groot, landelijk publiek. Soms zijn zulke voorstellingen er wel, zoals bij Leidse amateurs die ik goed ken, en toen ik een paar weken geleden ging kijken bij ‘Om te beginnen bij het begin’ had ik wel zo’n voorstelling te pakken.

Abonneer nu

Ouderdom

Het stuk past in een ontwikkeling die onvermijdelijk is: we leven steeds langer, en de mensen die in de grote bloeitijd van het amateurtheater, in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw, met hun kunst begonnen, krijgen te maken met ouderdomsverschijnselen, zoals dementie. Hoe werkt zoiets door in de kunst die mensen voor elkaar maken?

De voorstelling die ik in Hoorn meemaakte vertelt het verhaal van een ziekteproces, van zeer nabij verteld door de weduwe van een aan Alzheimer overleden theatermaker. Hoe ga je om met zo’n proces, moet en kan je daar theater van maken? Hoe zit het eigenlijk met euthanasie? Het is niet niks waar deze liefhebbers in hun vrije tijd theater over hebben gemaakt.

Delen

Hieronder vind je de hoogtepunten, per moment gerangschikt, voor als je wil zappen.

• Wat is de voorstelling "Om te beginnen bij het begin"? (00:03:13)

• Welke rol speelde Jos van Dijk als inspirator van het Nederlandse amateurtheater? (00:05:01)

• Hoe houd je het veertig jaar vol als amateur?(00:08:08)

• Het ziekteproces (00:20:18)

• Theater als steun bij dementie en de rol van de gemeenschap (00:24:28)

• Het maakproces: rouw, theatrale afstand en de rol van de acteur (00:27:00)

• Dylan Thomas, accordeonmuziek en de dramaturgische structuur (00:32:28)

• Euthanasie en de grenzen van de wet (00:37:02)

Het is zeer de moeite waard het hele gesprek te luisteren!

15.000 luisteraars

De nieuwsrubriek, halverwege, bevat een paar interessante nieuwsfeiten, die we in onze volgende editie uitgebreider zullen behandelen. Zoals over het Nederlands Fotomuseum.

Luister ondertussen naar deze aflevering van De Omslag. Net als de gemiddeld 15.000 anderen die naar de vorige afleveringen luisterden.

Ontvang 25% korting op een groepsabonnement

Volgende editie nemen we - opnieuw live - op in TivoliVredenburg. Dan, op 30 april, spreken we met Charl Landvreugd en Judy Mesman over hoe Nederland een plak kan worden waarin kunst van iedereen gelijkwaardig is, ongeacht afkomst en huidskleur. Je kunt erbij zijn, reserveer dan wel eerst bij TivoliVredenburg!

Met vriendelijke groet!

Wijbrand Schaap

Met dank aan de medewerkers van TivoliVredenburg!

De kunstwereld heeft behoefte aan alerte journalisten, maar de meeste commerciële media vinden het culturele lezerspubliek te klein. Daarom zijn wij er, omdat we denken dat mensen met hart voor kunst ook hart hebben voor kunstjournalistiek. Daarom werken we als een coöperatie.

Daarvan ben je lid. Als mens, of als organisatie.

Als organisatie stuur je ook persberichten in. Cultuurpers verspreidt je nieuws dan een heel jaar onder 25.000 websitebezoekers per maand, plus onze socials, zoals deze nieuwsbrief, die zeer goed gelezen wordt.

Lees meer over dat ‘Cultureel lidmaatschap’.

Ontvang 25% korting op een groepsabonnement

Persberichten

Matzer

“Ilonka is een ervaren leider van culturele organisaties. Als zakelijk leider van Stiftfestival — een negendaags internationaal kamermuziekfestival — gaf ze van 2021 tot begin 2026 leiding aan een veelzijdig programma met zomer-, midwinter- en jong talentedities. Daarnaast was ze van 2023 tot 2025 zakelijk leider van Orkest De Ereprijs, een ensemble voor hedendaagse mu…

Read more

Daarom ben je lid. Als mens, of als organisatie.

Als organisatie stuur je ook persberichten in. Cultuurpers verspreidt je nieuws dan een heel jaar onder 25.000 websitebezoekers per maand, plus onze socials, zoals deze nieuwsbrief, die zeer goed gelezen wordt.

Lees meer over een ‘Cultureel lidmaatschap’.

Persberichten

Amsterdam Museum

‘De vondst van een tatoeage op de pols van een koopman op een 17-eeuws schilderij deed aan het einde van vorig jaar veel stof opwaaien. In de afgelopen maanden konden bezoekers deze historische tatoeage zelf bekijken, in een kleine opstelling in Huis Willet-Holthuysen. Wegens groot enthousiasme van media en publiek wordt deze mini-expo nu verlengd t/m 30 augustus 2026.’ Amsterdam Museum verlengt succesvolle mini-expo ‘Koopman met tattoo’

Raad voor Cultuur

‘Immaterieel erfgoed is levend erfgoed. Het wordt beoefend, geborgd en gekoesterd door mensen en blijft zich met de tijd mee ontwikkelen. De opname op UNESCO’s ‘Representatieve lijst van het cultureel immaterieel erfgoed van de mensheid’ biedt een belangrijke vorm van erkenning en daarmee borging. Voor de nominatieronde van 2027 selecteerde de raad vijf zeer uiteenlopende, maar allemaal even kansrijke erfgoedelementen, variërend van festiviteiten tot ambachten en leefculturen.’ Immaterieel erfgoed in de schijnwerpers: voorselectie Unescolijst bekend

Holland Festival

‘Mijn droomscenario voor het festival – en eigenlijk voor elke voorstelling – is simpel,’ zegt Guðnadóttir. ‘Ik wil in een ruimte zijn waar mensen echt aanwezig zijn en diep luisteren. Misschien moet de slogan wel zijn: luisteren is het belangrijkste.’ Écht luisteren, empathie en veranderende perspectieven in het 79e Holland Festival

Tryater

‘Om in het script en het maakproces een volledig beeld te schetsen en het personage recht te doen, haalt theatermaker Eva Meijering graag input op bij vrouwen die ook een emotionele zoektocht doormaakten. Meijering, zelf actrice bij Tryater (onder meer in Sâlt, de Oerol-hit van 2023), gaat het liefst persoonlijk in gesprek, uiteraard vertrouwelijk. Dat kan thuis of op een gekozen locatie.’ Tryater zoekt vrouwenverhalen voor Drift: Input voor spannende parkeergaragevoorstelling van 2027

‘Groepen uit Drachten, Suwâld, Dokkum, Easterlittens en Suwâld en spelers uit heel Fryslân brengen hun korte stukken in de zalen van Tryater. Publiek kan via de website over twee dagen de favoriete stukken kiezen en zo het eigen festivalschema bepalen. Tryater begeleidt het proces, leverde de tekst en ondersteunt op technisch vlak.’ Tryater opent deuren voor amateurtheater met Ienakterfestival: Spelers uit heel Fryslân op 21 en 22 maart

Ook als lezer kun je laten zien dat je onafhankelijkheid belangrijk vindt en met ons meedoen. Want we beloven ook dat deze nieuwsbrief altijd door zelfdenkende mensen geschreven zal blijven.

Word lid via iDeal/WERO (kan al vanaf 2,50!)

Je kunt ook via substack lid worden. Zelfde voorwaarden, andere weg:

Abonneer nu

Beste lezer!

Dat VVD en FvD geen raadslid hadden afgevaardigd naar Kapitaal, de anarchistische, collectieve, maar vooral analoge drukkerij in Utrecht, zal wel met die naam te maken hebben. Het maakte voor de sfeer afgelopen maandagmiddag niks uit, bij de start van stemopcultuur.nl. Raadsleden en kandidaten sloofden zich uit met het zeefdrukken van affiches waarop leuzen waar alle 11 deelnemende partijen achter stonden: minder bureaucratie, meer educatie, meer ruimte voor cultuur.

Het Utrechtse initiatief kun je makkelijk ook landelijk inzetten. De Utrechtse slimmerds die de domeinnaam registreerden willen er niet rijk van worden. Bij de volgende verkiezingen dus graag in elke stad een actie Stem Op Cultuur!

Analoog?

Dat de druk van de affiches nog analoog gaat, is bijzonder, al zullen de ontwerpers van de plakkaten niet allemaal met lettersjabloon, plakband en schaar aan de slag zijn gegaan.

Genoeg redenen voor een meer analoge kunstsector, ook omdat analoog controleerbaar is. Daarom nemen we onze podcast tegenwoordig dus ook voor een live publiek op: dan hebben we in ieder geval een paar getuigen die weten dat we er echt zijn. Een geruststelling voor de inmiddels 4.000 online luisteraars van deze aflevering: De Omslag #2: Willem van Zeeland en Marte Boneschansker

Muziek als water

Moeten we stoppen met digitaliseren? Je zou zeggen van wel als je dit wereldwijd veel gelezen stuk bijvoorbeeld leest. In The Death of Spotify: Why Streaming is Minutes Away From Being Obsolete legt auteur Joel Gouveia uit hoe muziek zijn waarde kwijt is geraakt door het model van de streamingbedrijven. Heel kort: terwijl bedrijven als Netflix en HBO eigen series, documenaires en films laten zien, beconcurreren streamers als Spotify en Deezer elkaar met exact hetzelfde aanbod waarbij het onderscheid alleen gemaakt wordt in geluidskwaliteit en gebruiksvriendelijkheid. Het zijn waterleidingbedrijven geworden.

Muziekstreamers zijn niet geïnteresseerd in makers. Makers zijn de grote verliezers want via streamers kunnen ze ook geen contact krijgen met hun luisteraars. Ze verliezen de vaste grond onder hun voeten. Dus vindt Joel Gouveia voor direct online contact tussen artiest en publiek. Ander analoog nieuws: de LP is terug: Nederlanders geven opnieuw meer geld uit aan vinyl: ‘Goed nieuws voor de artiest’

Mij lijkt het nog mooier als in elke huiskamer analoge muziekinstrumenten staan. Want zelf muziek maken of naspelen is nog altijd het mooiste. Of natuurlijk een podcast met een klein, maar betrokken publiek opnemen.

Technologie omarmen

Maar we kunnen en willen niet buiten nieuwe technologie, en Guido van Nispen maakt zich daar terecht druk om: “AI gedijt bij experiment, iteratie en onverwachte toepassingen. Beleidskaders veronderstellen voorspelbaarheid en controle. Misschien vraagt AI daarom om een aanvullende laag naast norm en beleid: een expliciete innovatievisie. Niet alleen welke risico’s moeten worden vermeden, maar ook welke risico’s acceptabel zijn in het streven naar vernieuwing. De culturele sector beschikt traditioneel over een unieke capaciteit om nieuwe media kritisch en creatief te verkennen. Kunst en technologie hebben altijd een wederkerige relatie gehad. Waarom zou AI daarin een uitzondering vormen?” Waar blijft de AI-ambitie van de cultuursector? En dat verhaal is dan weer een voortbouwsel op dit eerdere bericht, waarin Guido refereerde aan een foutje van het British Museum dat een AI-plaatje op de socials postte: De AI-illusie van het British Museum: “Een Instagram-post van zes uur blijkt dan plots een spiegel. Niet van technologie, maar van de kwetsbaarheid van culturele instituties in een tijdperk waarin zelfs beelden hun vanzelfsprekende status verliezen.“

Korting

Wist je dat je - als je een kleine beurs hebt - voor de helft van de prijs deze nieuwsbrief kunt krijgen? Privé Lidmaatschap (Budget) - Cultuurpers

Dank!

Dank dat je helemaal tot hier gelezen hebt. Als je het belangrijk vind dat we er zijn, steun ons dan met een (extra) donatie.

Met hartelijke groet,

Wijbrand Schaap, Hoofdredacteur

PS: Geen kritiek meer?

Lees hieronder de PS'jes, over Trouw, de NPO, Naaz en Huba en Jip!

Read more

In dit gesprek, de tweede aflevering van de serie De Omslag, een live opgenomen podcast vanuit TivoliVredenburg, brengen we twee stemmen samen die meer met elkaar te maken hebben dan je op het eerste gezicht zou denken. Naast Marte Bonenschansker zit Willem van Zeeland, de oud hoofdredacteur van de VPRO, die een boek schreef over hoe Nederland veranderde in de afgelopen halve eeuw. In ‘Trans Brabant Express’, zoals het boek heet, wordt duidelijk hoeveel invloed er al in het oostelijk deel van Noord Brabant is uitgeoefend op de rest van het land, en zelfs de wereld.

Abonneer nu

Gemert

Zo blijkt TivoliVredenburg, van waaruit we elke laatste donderdagmiddag van de maand deze podcast opnemen, misschien wel een beetje geïnspireerd op een typisch plattelandsfenomeen: de weidedisco: “Stiekem namen we met het ontwikkelingsteam een voorbeeld aan Time Out in Gemert, een megadiscotheek met meerdere zalen op het Brabantse platteland. Zoiets moest het worden, maar dan grootstedelijk en met een breder cultureel profiel. Het zou een unieke formule worden, nergens anders ter wereld te vinden dan in Utrecht.”

Maar ook de wereldcultuur werd een tijdje vanuit Brabant mogelijk gemaakt: “Weinigen zullen weten dat veel beroemde films vanuit Eindhoven gefinancierd worden. PolyGram Films drukte een stempel op de filmcultuur van de jaren negentig met films als Trainspotting, The Big Lebowski, Fargo, Notting Hill, Being John Malkovich en O Brother, Where Art Thou?.”

Leiderschap

Tijdens het gesprek komen we ook over al dan niet bestaande verschil tussen mannelijk en vrouwelijk leiderschap. Willem van Zeeland sprak uitgebreid met een vrouwelijke hoogleraar die haar feministische leiderschapstheorie toepast op mannelijke en vrouwelijke cursisten. Marte Boneschansker vind het onderscheid tussen mannelijk en vrouwelijk leiderschap hoe dan ook vooral fictief: “Alsof ík niet 16 uur kan doorknallen als het nodig is.”

Willem sprak met inspirerende optimisten, Marte Boneschansker heeft door Het Jaar van Verzet, waarin het project ‘Opstand’ ontwikkeld is, een positievere kijk op de mensheid gekregen: “Wij zijn altijd met meer.”

Luister daarom naar de podcast, leef het boek van Willem, en kom naar/in ‘Opstand‘.

De kunstwereld heeft alerte journalisten nodig, maar het culturele lezerspubliek is te klein voor de grote mediabedrijven. Daarom zijn we er, vanuit de overtuiging dat mensen met hart voor kunst ook willen bijdragen aan kunstjournalistiek.

Daarom ben je lid. Als mens, of als organisatie.

Als organisatie stuur je ook persberichten in. Cultuurpers verspreidt je nieuws dan een heel jaar onder 25.000 websitebezoekers per maand, plus onze socials, zoals deze nieuwsbrief, die zeer goed gelezen wordt.

Lees meer over een ‘Cultureel lidmaatschap’.

Ook als lezer kun je laten zien dat je onafhankelijkheid belangrijk vindt en met ons meedoen. Want we beloven ook dat deze nieuwsbrief altijd door zelfdenkende mensen geschreven zal blijven.

Word lid via iDeal/WERO (kan al vanaf 2,50!)

Je kunt ook via substack lid worden. Zelfde voorwaarden, andere weg:

Abonneer nu

Beste lezer!

“Het was een lange avond, maar absoluut een die bijblijft. Rauw en punk. Het was dan wel een experiment, maar de betrokkenheid van alle aanwezigen leek daardoor des te groter. Het draaide even om echt samenzijn. Hoe oncomfortabel de ander soms ook kan zijn, er heerste toch een bepaalde familiariteit.”

Heerlijk, toch? Een paar dagen nadat ik riep om meer punk in de kunsten, bleek die behoefte breder gevoeld. Serendipiteit heet dat, en even later stond in Theaterkrant stond dit verslag, bijna ontroerend van verwondering over zoveel wildheid: “De onveiligheid zat vooral in de kwetsbaarheid: jezelf open durven stellen en hopen dat dit door de bezoekers wordt beantwoord. We waren wel duidelijk gelijk gestemd. Zoals Pinheiro, Bouj en Lazzeri al aan het begin van de avond zeiden: ‘We seem to have forgotten to invite the ones who don’t want to listen. We seem to have lost interest in meeting the ones who might think differently.’ Het benieuwt me hoe ze hun volgende onveilige avond zouden inrichten en wat er zou gebeuren met nog meer mensen en nog meer risico.” Wat als theater weigert veilig te zijn? – Theaterkrant

Cultureel kamperen

Cultuurpers wist niets van deze punk-avond. Jammer, maar ook goed. Zo’n beweging hoort zich in obscuriteit te ontwikkelen. Juist onder gelijkgestemden. Dat gebeurde bijvoorbeeld ook in de betonnen, zwartgeverfde gewelven van Warp Technopolis in Enschede, tijdens Gogbot. Dat nerdfestijn is inmiddels verjaagd uit de binnenstad wegens vastgoed. Daarmee dreigt die geest van tech-anarchie ook uit de stad te verdwijnen.

Dat de verankering van cultuur, of dat nu burgerlijke kunst is, of underground punk, in de regio altijd onzeker is, blijft een probleem. Mooi dat Gerard Cornelisse daar juist nu een goed verhaal over publiceert op onze site: “In de regio wordt fantastisch werk gemaakt, met publiek dat er echt is, makers die geworteld zijn, podia die midden in de samenleving staan. Er is energie zat. Maar er ontbreekt vaak iets in de keten: opleiding, productie, presentatie, ontwikkeling, doorstroom. Daardoor blijft veel afhankelijk van tijdelijke impulsen. Een regeling hier, een pilot daar, een programma voor drie jaar, applaus, evaluatie, einde project.” Volgens Cornelisse blijft ‘de regio’ iets voor tijdelijk. Cultureel kamperen, noemt hij het: Spreidingsretoriek is ook een vorm van stilstand.

Mecenaat?

Wie zeker niet van kamperen houdt, is Wim Pijbes. Deze week plaatste De Volkskrant zijn opiniestuk, dat iets leek te zeggen over mecenaat en kansen grijpen, maar eigenlijk ergens anders over ging: Wim Pijbes doet in de Volkskrant een Trumpje naar de Rotterdamse politiek.

En dan moeten we verder snel weg van Big Tech. De Correspondent en Follow The Money zijn een op zich lovenswaardige inzamelactie begonnen omdat ze hun hoogontwikkelde platforms van de VS willen loskoppelen. Zij weten heel goed dat dat ingewikkeld kan zijn. Dat betoogt Guido van Nispen ook: De mythe van de digitale rijbaan: Waarom de culturele sector niet ‘even’ kan overstappen op soevereine Europese IT - Cultuurpers.

Duur?

Interessant is de reactie van Willem Jaap Zwart onder dat artikel: “Aha, het is geen natuurverschijnsel dat culturele instellingen zich hebben overgeleverd aan Microsoft, Google en allerlei lokale leveranciers. Dat hebben ze toch echt zelf besloten.

Terwijl op allerlei gebied de kunst pretendeert voorop te lopen en de maatschappij in elk geval bewust te benaderen, laten ze hier dan dus steken vallen.

Voor alle IT toepassingen zijn open source alternatieven voorhanden, gratis en vaak draaiend op goedkopere hardware en daarnaast veiliger.”

Willem Jaap is ook nauw betrokken bij de techniek achter Cultuurpers. Mede dankzij hem draait Cultuurpers al op een Linux server en cloud in Europa, heeft alles open source in wordpress vormgegeven, en is aanwezig in het ‘fediverse’, dus los van big tech. Mail gaat via onze eigen Europese server, we voorzien Meta alleen van onze berichten, en doen niet aan ‘pixels’ en andere trucs.

Nog één band

Alleen deze nieuwsbrief is nog gekoppeld aan Amerikaanse tech, en daarmee ook aan betaalsysteem Stripe. De reden voor de uitzondering is dat Substack weigert zich uit te verkopen aan de grote techbedrijven, en dat ze geen algoritme hebben dat op eigen winstmaximalisatie is gericht: Substack - A new economic engine for culture.

Het verdienmodel van Substack bestaat uit een klein percentage op elk abonnement. Ze zijn er dus bij gebaat dat individuele nieuwsbrieven meer abonnees krijgen, niet bij het organiseren van zo veel mogelijk reuring via ragebait. Bovendien blijven we heer en meester van het eigen adressenbestand. We maken daar elke week een lokale back-up van, voor het geval de VS plots mochten besluiten Substack af te sluiten voor Europa.

Ondertussen zoeken we wel naar een Europees, liefst open source, alternatief. En kun je altijd, via het geheel Nederlandse betaalsysteem van de eigen site, lid worden zonder Amnerikaanse tech.

Maar, zoals Willem Jaap al zegt: heel ingewikkeld hoeft het in grote lijnen niet te zijn. Microsoft en Google zijn niet zaligmakend en er zijn goede alternatieven.

Korting

Wist je dat je dan ook - als je een kleine beurs hebt - voor de helft van de prijs deze nieuwsbrief kunt krijgen? Privé Lidmaatschap (Budget) - Cultuurpers

Dank!

Dank dat je helemaal tot hier gelezen hebt. Als je het belangrijk vind dat we er zijn, steun ons dan met een (extra) donatie.

Met hartelijke groet,

Wijbrand Schaap, Hoofdredacteur

PS: Kom kijken en luisteren naar podcast met Willem van Zeeland en Marte Boneschansker

Aanstaande donderdag, 26 februari, kun je Cultuurpers live ontmoeten in TivoliVredenburg in Utrecht. Dan nemen we weer een podcast op. Entree is gratis. Dit keer zijn de gasten Willem van Zeeland en Marte Boneschansker. Willem van Zeeland is sinds kort directeur van de Dutch Design Foundation, maar was eerder directeur Televisie van de VPRO. Hij schreef een boek over de Nederlandse cultuur. Marte Boneschansker is theatermaker en toert nu door Nederland met een opmerkelijke voorstelling: Opstand. Het is een interactieve belevenis waarbij je geconfronteerd wordt met je eigen kuddegeest en onafhankelijkheidsdrang. De opname van de podcast is om half drie, zaal open: 14:15. De Omslag: live podcast – TivoliVredenburg

De eerste aflevering werd al 9000 keer bekeken!

PPS: Tariefschijven

Read more

Ook de kunstwereld heeft alerte journalisten nodig. Word daarom lid.

Als organisatie stuur je ook persberichten in. Cultuurpers verspreidt je nieuws dan een heel jaar onder 20.000 websitebezoekers (90.000 views) per maand, plus onze socials, zoals deze nieuwsbrief, die zeer goed gelezen wordt.

Lees hier meer over een ‘Cultureel lidmaatschap’.

Ook als lezer kun je laten zien dat je onafhankelijkheid belangrijk vindt en ons steunen. Want we beloven ook dat deze nieuwsbrief altijd door zelfdenkende mensen geschreven zal blijven.

Word lid via iDeal/WERO (kan al vanaf 2,50!)

Je kunt ook via substack lid worden. Zelfde voorwaarden, andere weg:

Beste lezer!

4923 Deskundige, verantwoordelijke, egoloze en juridisch bekwame culturele toezichthouders hebben we nodig. Plus of min een stuk of tien. Sjarel Ex, die de afgelopen anderhalf jaar het toezicht in de culturele sector onderzocht, kwam op dat aantal uit, precies het inwonertal van Terschelling, het cultureelste eiland van Nederland. Dat visualiseert lekker. Die 4923 mensen, plus of min een stuk of tien, moeten alleen wel rouleren en regelmatig ververst worden.

Dat geldt ook voor al die beoordelingscommissies. Minimaal 5 per provincie. En 5 per gemeente. Allemaal mensen die onafhankelijk moeten kunnen oordelen over culturele subsidieaanvragen. Idealiter zijn deze 342 maal 5 plus 60, in totaal 1770 mensen niet tegelijkertijd toezichthouder van iets zijn. Al met al 7000 roulerende wijzen in Nederland alleen. We hebben al moeite er 150 te vinden voor de Tweede Kamer.

Theorie en praktijk

In een notendop het probleem met kunstsubsidies in Nederland. Het systeem kan in theorie werken, maar is in de praktijk niet uit te voeren. Zie de extreem gejuridiseerde procedures bij bijvoorbeeld het Fonds Podiumkunsten, waar elke beoordelingsronde tot een stroom aan rechtszaken leidt en vervolgens tot radicaal dichtgetimmerde regelingen. Meer bureaucratie. Meer geld dat niet aan kunstenaars en hun werk wordt besteed.

Ik schreef daar deze week over: Hoog tijd voor obscure, onbegrijpelijke kutkunst. Sommigen vatten dat op als een clichématige roep om meer geld voor kunst, maar dat bedoelde ik niet, al is meer geld zeker welkom. Het gaat mij om de vraag: wat voor kunst willen we?

Laat een reactie achter

Wel degelijk inhoud

Eenvoudig antwoord is dat we kunst willen van goedgekeurde aanvragers, maar dan zie je over het hoofd dat die aanvragers kunst maken volgens het programma van eisen. Formeel gaan die eisen niet over de inhoud, maar ze hebben wel effect op de inhoud. Het zou kunnen leiden tot fletse kunst.

Waar het ook toe leidt: eilandjes. Kunstenaars zitten op hun eigen aanvragen en lobbywerk zoals pinguïns op hun eieren. Het is concurrentie op de verkeerde dingen. Mensen durven niet meer samen te werken.

Terwijl het ooit zo goed begon. Begin deze eeuw bood de basisinfrastructuur ruimte voor ‘productiehuizen’: vrije ruimtes in fysieke gebouwen waar (podium)kunstenaars samen of apart de vrijheid kregen om werk te maken zonder voor elke spijker nieuwe subsidie te hoeven aanvragen.

Die productiehuizen werden tijdens de kaalslagoperatie van Rutte I met een pennenstreek afgevoerd. Ze moeten dus terug. We hebben nood aan plekken met eigen anarchie, waar creativiteit kan bloeien en het niet gelijk om geld gaat.

Abonneer nu

Stiff Records

Dit weekend zag ik (eindelijk) de Duitse documentaire ‘Punk in Londen’ uit 1977. Met een heerlijk Duits accent verkent tijdgenoot Wolfgang Büld de Londense underground. Niet direct een plek om naar terug te verlangen. Seks, drugs en veel spuug van stomdronken pogoërs in brandgevaarlijke kelders zouden niet echt de toets van onze hedendaagse codes doorstaan.

Wat er wel was: ruimte. En een platenmaatschappij als Stiff Records die geen ingewikkelde A&R-managers had, maar wel oog voor wat eigenzinnig te gevestigde orde te lijf ging. Dat zorgde voor een wereldwijde opleving van creativiteit waar de muzieksector en mode-industrie vandaag nog steeds schatplichtig aan zijn.

Alles een productiehuis

We hebben dus nood aan productiehuizen met de mentaliteit van een punk-label als Stiff. Niet omdat alle kunst punk moet zijn, maar omdat kunstenaars alleen in vrijheid gedijen en die vrijheid ook in de bakstenen van een fysieke plek zit. Laat die productiehuizen ook het papierwerk doen, en laat het niet beperkt blijven tot de kleine zalen, maar geef de grote theaters en musea dezelfde functie. Atelierruimtes bij stedelijke musea, makers in de stal bij stadstheaters. Ik heb het eerder gezegd: 8 essentiële lessen die Nederlandse theaters kunnen leren van festivals – en omgekeerd.

Een systeem van productiehuizen maakt het subsidiëren van kunst een stuk simpeler. De bureaucratie van de fondsen kun je vervangen door de dynamiek van een huis waar elke hoek ruimte biedt voor creatie.

Ook commercieel

De gedachte komt ook op bij het verhaal dat Guido van Nispen schreef over The Lighthouse, een Amerikaans initiatief waar creatieven in de mediasector voor een huur van 5000 euro per jaar alle faciliteiten krijgen voor hun werk. Hoewel in de Nederlandse markt mogelijk onbetaalbaar, zo erkent Guido ook, is het model feitelijk dat van een productiehuis. Door elkaar tegen te komen, elkaars werk mee te maken, ontstaat nieuw werk, wat zonder die omgeving onmogelijk zou zijn. Van studio naar ecosysteem: Waarom Nederland een eigen ‘The Lighthouse’ nodig heeft.

Wat nou als in onze piepkleine kunstmarkt de Nederlandse overheid zo’n Lighthouse voor kunstenaars neerzet en zelf die 5000 euro per jaar dokt, zonder dat geld terug te willen?

Fuck You!

Waar rijke kapitalisten als mecenas soms hun ‘fuck-you-money’ inzetten voor kunstenaars, kan de overheid ‘fuck-me-money’ uitgeven aan productiehuizen die faciliteiten en een basisinkomen bieden aan de kunstenaars binnen hun muren. Om heel hard ‘fuck the system!’ te kunnen roepen.

Per saldo zal het niet duurder zijn dan het huidige stelsel, al is het alleen maar omdat je minder juristen, adviseurs en advocaten nodig hebt. Kan miljoenen per jaar schelen, zelfs.

Dank!

Dank dat je helemaal tot hier gelezen hebt. Als je het belangrijk vind dat we er zijn, steun ons dan met een (extra) donatie.

Met hartelijke groet,

Wijbrand Schaap, Hoofdredacteur

PS: Vlakke Vloer-manifest

Toen deze nieuwsbrief net klaarstond voor verzending verscheen op LinkedIn een pamflet van de Vlakke Vloer-theaters, dat het punt in deze nieuwsbrief feitelijk ondersteunt. Fijn om niet alleen te staan! Lees het op LinkedIn.

PPS: Vergeet niet te lezen

The Guardian haalt Amerikaans onderzoek aan met nieuwe argumenten voor meer lezen en leren. De kans op dementie neemt erdoor af, blijkt: ‘Onderzoekers volgden 1.939 mensen met een gemiddelde leeftijd van 80 jaar die aan het begin van het onderzoek geen dementie hadden. Ze werden gemiddeld acht jaar gevolgd. De deelnemers vulden enquêtes in over cognitieve activiteiten en leermiddelen tijdens drie fasen. De periode tot het achttiende jaar, van 18 tot 80 en de periode na 80 jaar.

Vroege leerervaring, vóór de leeftijd van 18 jaar, omvatte de frequentie waarmee er werd voorgelezen en boeken werden gelezen, toegang tot kranten en atlassen thuis, en het leren van een vreemde taal gedurende meer dan vijf jaar.

Verrijking op middelbare leeftijd omvatte het inkomensniveau op 40-jarige leeftijd, thuis beschikbare middelen zoals tijdschriftabonnementen, woordenboeken en lidmaatschappen van bibliotheken, en de frequentie van activiteiten zoals museum- of bibliotheekbezoek.

Verrijking op latere leeftijd, vanaf een gemiddelde leeftijd van 80 jaar, omvatte de frequentie van lezen, schrijven en spelletjes spelen, en het totale inkomen uit sociale zekerheid, pensioen en andere bronnen.’

Hoe meer mensen lazen en leerden hoe groter de kans dat ze geen dementie kregen: Reading and writing can lower dementia risk by almost 40%, study finds

PPPS: 5000 luisteraars voor De Omslag

De eerste aflevering van de podcastserie De Omslag heeft tot nu toe 5000 luisteraars getrokken. Kijk hem hier terug.

Read more

Ook de kunstwereld heeft alerte journalisten nodig. Word daarom lid.

Als organisatie stuur je ook persberichten in. Cultuurpers verspreidt je nieuws dan een heel jaar onder 20.000 websitebezoekers (90.000 views) per maand, plus onze socials, zoals deze nieuwsbrief, die zeer goed gelezen wordt.

Lees hier meer over een ‘Cultureel lidmaatschap’.

Doe dus ook mee met deze groeiende groep cultuurorganisaties met een hart voor onafhankelijke journalistiek!

Get 25% off a group subscription

Auteursbond

“marwin vos (Liempde, 1962) is dichter en beeldend kunstenaar in Amsterdam. Haar bundels oorlogspaarden tot in de buitenwijken en het leven van sterren werden genomineerd voor de J.C. Bloemprijs en voor De Grote Poëzieprijs 2020 en de Herman De Coninckprijs 2020. Voor wilde dood ontving zij in 2023 De Grote Poëzieprijs.” Charlotte Köhler Prijs voor dichter marwin vos

Maas Theater en Dans

“Of het nu gaat om de peuterspeelzaal, een lievelingspotlood, een vriendje, een oma of die ene vertrouwde plek: vroeg of laat moet iedereen afscheid nemen. Maar hoe doe je dat eigenlijk? En wat als jij degene bent die achterblijft?” ZWAAIEN, BLIJVEN EN WEER TERUGKOMEN: NIEUWE JEUGDVOORSTELLING ZEG MAAR DAG IS EEN POËTISCHE, MUZIKALE ODE AAN AFSCHEID

To be sung

“We kijken terug op een zeer succesvolle 5e editie. Avantgarde gecomponeerde en geïmproviseerde muziek werd gepresenteerd door meerdere generaties basklarinettisten. Bij het slotconcert in het Orgelpark op zondag 15 februari komen beide elementen ook tot uiting. Bijzonder van dit specifieke concert is dat de weduwe van de Amsterdamse basklarinetkoning Harry Sparnaay – de Argentijnse organiste Silvia Castillo – samen met zijn oudstudent Fie Schouten optreedt.” Feestelijke afsluiting Basklarinetfestijn

Cultuurpers is er niet alleen voor kunstbedrijven die de kritische journalistiek over kunst en cultuurbeleid bij Cultuurpers steunen.

Ook als lezer kun je laten zien dat je onafhankelijkheid belangrijk vindt en ons steunen. Want we beloven ook dat deze nieuwsbrief altijd door zelfdenkende mensen geschreven zal blijven.

Word lid via iDeal/WERO (kan al vanaf 2,50!)

Je kunt ook via substack lid worden. Zelfde voorwaarden, andere weg:

Subscribe now

Beste lezer!

De taak van de journalistiek is om, als de een zegt dat het regent en de ander beweert dat de zon schijnt, naar het raam te lopen en zelf te checken wie er gelijk heeft. Dus toen Nieuwsuur op woensdagavond 4 februari smalend liet zien dat een justitiemedewerker in Sleeswijk-Holstein het werken met LibreOffice Calc (open source, Europees) maar lastig vond omdat hij voor het retourneren van een in MicroSoft Excel (Amerikaans, Trump, gesloten) gemaakt formuler eerst naar een printer moest om de LibreOffice-versie te scannen en dan daar op te slaan als pdf om dat dan weer te mailen, de verslaggever in kwestie dat klakkeloos registreerde en de presentator het even klakkeloos overnam.

LibreOffice Calc heeft gewoon een knopje waarmee je elk bestand als pdf kunt opslaan en verzenden. Toch is nu de onwaarheid verspreid dat dat niet zo is. Door een betrouwbare nieuwsrubriek.

Kapitaal

Is dit cultureel nieuws? Zeker, want het gaat om verhalen die we vertellen, over mogelijkheden die we onszelf voorspiegelen. En om de digitale onafhankelijkheid waarmee we in de cultuursector tamelijk ver achterlopen.

Wat als Trump besluit dat Europa geen toegang meer krijgt tot de servers van dat kekke CRM-programma, als dat ene festival een paar MAGA-kritische voorstellingen programmeert?

Dat een gebruiker het ‘opslaan als pdf’-knopje nog niet heeft gevonden, kan natuurlijk. De mens is een routinewezen: als iets net even anders is dan gewoonlijk, kan dat kortsluiting opleveren. Er kan ook een groter verhaal achter zitten, van bewuste desinformatie om mensen bang te maken voor een noodzakelijke overgang naar meer digitale soevereiniteit. Er zijn miljardairs die daar best een deel van hun kapitaal voor over hebben.

Als kunstsector zijn we gespecialiseerd in verbeelding en dus beeldvorming. Dan krijg je er in deze verwarrende tijd dus een heel domein bij. Welke verhalen kun je vertellen, nu alles vloeibaar wordt? Niet alleen aan de marketingkant, maar ook in de uitvoering? Hebben we niet alleen een minister van Cultuur nodig, maar ook een heus ministerie van digitalisering? Vooralsnog moeten we het met een staatssecretaris doen.

Volwassen

Guido van Nispen heeft zich daarop gestort en plaatst met enige regelmaat analyses op onze site. Zoals deze: “Werkelijke digitale volwassenheid vraagt minder om nieuwe tools dan om ander leiderschap. Het begint wanneer digitalisering niet langer wordt behandeld als project, maar als strategische kernfunctie. Wanneer cyberveiligheid onderdeel wordt van reguliere bestuursgesprekken. Wanneer raden van toezicht digitale expertise beschouwen als noodzakelijke voorwaarde voor goed toezicht, en niet als een welkome aanvulling.” (Digitale volwassenheid kan zich geen zesje meer veroorloven).

“De vraag is dan ook niet of een museum ooit wordt aangevallen, maar hoe voorbereid het is”, werpt hij ook op: “Is duidelijk wie beslist bij een incident? Is bekend wat een maand digitale uitval financieel betekent? Is verzekerd wat verzekerbaar is — en is men zich bewust van wat níét gedekt is?” Best verontrustend, aldus Guido: “Het blijft verbazen hoe weinig aandacht hier structureel voor is in de sector. Zeker nu digitalisering wordt gepresenteerd als motor voor bereik en relevantie, zou digitale weerbaarheid vanzelfsprekend onderdeel moeten zijn van goed bestuur.” (Musea zijn soft targets – Waarom is cyberveiligheid nog altijd geen serieuze bestuurszaak?)

Kunst, en dan vooral beeldende kunst, heeft misschien wel meer met de nieuwe technologische ontwikkelingen van doen, dan we denken. De sector is immers een geweldige economische sector, blijkt opnieuw uit de monitor die Guido heeft geanalyseerd: toerisme en technologie vinden een goede partner in de kunst: Art+Tech wordt in 2026 volwassen – en daarmee ongemakkelijk.

Leve de Caribische cinema!

Wordt er dan ook nog kunst gemaakt? Jazeker! Lees daarom dit stuk van Vera Sistermans, die in de filmindustrie dook van de Nederlandse Cariben. Ze sprak voor haar verhaal veel mensen: “Je ziet nu dat steeds meer mensen hun dagelijkse brood verdienen in de filmsector. Maar dat was tien jaar geleden nog echt niet zo. Het was vooral een hobby die mensen naast hun dayjob deden.” De Bloei van de Nederlands-Caribische Cinema

Dank!

Dank dat je helemaal tot hier gelezen hebt. Als je het belangrijk vind dat we er zijn, steun ons dan met een (extra) donatie.

Met hartelijke groet,

Wijbrand Schaap, Hoofdredacteur

PS: Podcast live

Podcasts worden populairder. Wij merken het ook. Bereikten we eerder hoogstens een paar honderd mensen met onze podcasts, inmiddels loopt dat in de duizenden. Dat geldt ook voor het leuke, live opgenomen gesprek met LEWIS en REINDIER, met gastoptreden van regisseur Theu Boermans, die onderweg naar de repetities voor Willem van Oranje tijd vond om behartenswaardige dingen te zeggen over Sjoukje Hoogma, die ooit de hoofdrol speelde in zijn regie van Anne, in Theater Amsterdam. De podcast is gratis te beluisteren, maar wil je hun muziek horen, kun je het beste de videoversie nemen, die zit achter onze betaalknop. Cultuurpers live: deze première smaakt naar meer

PPS: Antwerpen houdt museum

België komt terug op controversiële plannen om zijn oudste museum voor hedendaagse kunst te ontmantelen. Na een golf van protesten behoudt het Museum voor Hedendaagse Kunst (M HKA) in Antwerpen zijn museumstatus en blijft de permanente collectie intact. Belgium Scraps Plans to Dismantle Its Oldest Contemporary Art Museum | Artnet News

PPPS: Gebroken ogen

Nu het Nederlands Fotomuseum open is en ook nog eens een nieuwe directeur heeft met een uitstekende reputatie, is de kans groot dat niemand het meer heeft over de ontoelaatbare rol die de Raad van Toezicht van het museum speelde bij het beschadigende ontslag van de vorige directeur. Dat hoopt de Raad van Toezicht natuurlijk ook. Daarom hebben wij Guido van Nispen: Is het toezicht in de culturele sector fundamenteel gebroken?

PPPPS: Europees sociaal

Cultuurpers zat al op Bluesky toen niemand daar nog van had gehoord, en we hebben een eigen Mastodon instance, waar je je nog steeds voor kunt aanmelden. Ook kun je natuurlijk (met steun aan schrijver dezes) een (betaalde) mailaccount nemen bij Proton (kies ook voor veilige e-mail via Proton). Allemaal veilig, opgeborgen in Europese kluizen en onbereikbaar voor Amerikaanse techbros. Komt bij: je kunt je nu ook alvast inschrijven voor een Europees sociaal netwerk. Is in ontwikkeling, maar toch. Doen: wsocial.eu

PPPPPS: Werken voor Robots?

We gaan nog even dystopisch verder. Want het gaat hard. Als je wegens AI niet meer rondkomt als fotograaf, componist, tekstschrijver, acteur, inspreker, schilder en filmmaker en je dankzij het nieuwe kabinet nog maar 1 jaar WW kunt krijgen, kun je je laten inhuren door de AI’s die je baan hebben afgepakt. De site is echt. Volg bijvoorbeeld voor een paar euro twitteraccounts (handig voor desinformatie campagnes) en verstuur een onduidelijk schroefje voor iemand die een onduidelijk onderdeel maakt van wat niemand weet dat uiteindelijk een bom is. RentAHuman.ai

PPPPPPS: REINDIER

Als uitsmijter, het fascinerende nummer van Reinier van Harten, aka Reindier, dat ook in de podcast te horen is. De frisse toon, die een beetje doet denken aan Rufus Wainwright, komt tot een climax wanneer de producer er het hoofdthema van Dvoraks ‘Symfonie van de Nieuwe Wereld’ bij pakt.

En hier Dvorak:

Eindredactie: suzanne brink

Plus: wees betalend abonnee en vind het pdf-knopje. :-)

Read more

Deze regisseur herinnert Sjoukje als een bedachtzame, uiterst integere actrice. Tijdens deze podcast laat hij weten dat hij haar zo weer zou casten, als hij de kans kreeg. Maar, zo leren we van Sjoukje, voordat de regisseur je te zien krijgt bij een casting ben je nog langs talloze anderen geweest, die zo hun eigen eisen stellen.

Nu kiest ze voor een carrière in de muziek. Als LEWIS brengt ze dit jaar haar eerste album uit en toert ze door het land met een vijfkoppige formatie.

Sjoukje is goed bevriend met Reinier van Harten, die vorig decennium furore maakte dankzij een zeldzaam, gave kopstem. Door wat later een goedaardige tumor in zijn hoofd bleek, raakte hij die s…

Read more

Ook de kunstwereld heeft alerte journalisten nodig. Word daarom lid met je organisatie en stuur je persberichten in. Cultuurpers verspreidt je nieuws een heel jaar onder 20.000 websitebezoekers (90.000 views) per maand, plus onze socials, zoals deze nieuwsbrief, die zeer goed gelezen wordt. Lees hier meer over een ‘Cultureel lidmaatschap’.

Doe dus ook mee met deze groeiende groep cultuurorganisaties met een hart voor onafhankelijke journalistiek!

25% korting op een groepsabonnement

Old Roots New Routes

“Onder het motto ‘Migratie, motor van muzikale vernieuwing’ brengt muziekserie Old Roots New Routes deze 5e editie de laatste ontwikkelingen in kaart van een vitale Nederlandse muziekscene. Een subcultuur waarin musici uit vier windstreken een tweede huis vinden, een derde weg inslaan, en ‘vanuit oude wortels nieuwe wegen bewandelen’.” ORNR presenteert: NAWRAS ALTAKY SEPTET – concert & album release

ZID Theater

“Drie dagen lang staat het theater in het teken van internationale ma…

Read more

Ook de kunstwereld heeft alerte journalisten nodig. Word daarom lid met je organisatie en stuur je persberichten in. Cultuurpers verspreidt je nieuws een heel jaar onder 20.000 websitebezoekers (90.000 views) per maand, plus onze socials, zoals deze nieuwsbrief, die zeer goed gelezen wordt. Lees hier meer over een ‘Cultureel lidmaatschap’.

Doe dus ook mee met deze groeiende groep cultuurorganisaties met een hart voor onafhankelijke journalistiek!

Get 25% off a group subscription

Boekman

“Hoewel het totale aanbod aan concerten blijft groeien, daalt het aandeel van de laagdrempelige concerten: plekken waar mensen op informele plekken livemuziek kunnen ervaren zonder een ticket te hoeven aanschaffen (zoals in cafés en in de openbare ruimte). Ook valt op dat het aantal concertlocaties in de Randstadprovincies (Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht) minder snel terugloopt dan in de rest van Nederland (m.u.v. Groningen). Deze ontwikkelingen, in combinatie met de sterke terugloop van…

Read more