De volste nieuwsbrief ooit, en dat heeft een reden.
Het culturele zomerseizoen is van start gegaan, en dat betekent alle hens aan dek voor Cultuurpers!
Eerst even dit:
Dinsdag, bij ICK fest in Frascati, was er alle aanleiding om volledig uit je dak te gaan en totaal ineen te schrompelen bij stukken van ICK Amsterdam. Op het minifestival zag ik eerst een live hologram in een installatie van 96000 in carré gehangen leds, die in hun midden de bewegingen van een danser konden volgen. Star Trek live, dus, in een heel klein zaaltje
Het hoofdprogramma opende met “We, The Shameless”, een fascinerende choreografie van Emio Greco en Pieter C Scholten op een paar varianten van Eminems legendarische classic ‘Lose Yourself’. Het leverde een prachtige combi op van verstilling, wildheid en showballet à la ICK. Ik wilde meedoen, maar op de een of andere manier is dat dan weer niet de bedoeling. Dan maar zachtjes headbangen.
Een beklemmend hoogtepunt was Body:(Not)Found van Liza Sulaiman. Een heel eenvoudig concept had ze bedacht, door haar eigen hoofd buiten beeld te houden, en haar lijf als een soort verzameling fragmenten over het donkere toneel te laten zweven. Het rijmde met het hologram aan het begin, het was keelsnoerend actueel, de muziek hypnotiserend:
Tijd voor onze leden
De kunstwereld heeft behoefte aan alerte journalisten, maar de meeste commerciële media vinden het culturele lezerspubliek te klein. Daarom zijn wij er, omdat we denken dat mensen met hart voor kunst ook hart hebben voor kunstjournalistiek. Daarom werken we als een coöperatie. Zo zijn we ook grotendeel gratis te lezen: het leven is al duur genoeg. Dat vinden de leden ook.
Daarom ben je lid. Als mens, of als organisatie.
Als organisatie stuur je ook persberichten in. Cultuurpers verspreidt je nieuws dan een heel jaar onder 25.000 websitebezoekers per maand, plus onze socials, zoals deze nieuwsbrief, die zeer goed gelezen wordt.
Lees meer over dat ‘Cultureel lidmaatschap‘.
Persberichten
Eerste namen voor Explore the North Festival 2026
Club Guy & Roni, Boris Acket en HIIIT, Joshua Idehen, XTC in the XIV, Mees van Rijswijk en Esmé van den Boom zijn de eerste namen die aan het programma van Explore the North Festival zijn toegevoegd.
Aftellen tot de start van Delft Fringe Festival op 27 mei
Het is bijna zover! Op woensdag 27 mei om 19.30 uur opent Delft Fringe Festival 2026met een feestelijke avond in Theater de Veste. Met 23 gezelschappen dit jaar op het festivalprogramma tot en met 7 juni is er heel wat te kiezen.
Early Bird-verkoop November Music 2026 gestart – met o.a. Thomas Azier, Reinier Baas en Roomful of Teeth.
Een eerste selectie concerten is tot en met 21 juni met korting verkrijgbaar
De samenleving benut het potentieel van creatief onderzoek nog onvoldoende
Nieuw onderzoekvan de Boekmanstichting en CWTS toont potentie én knelpunten van samenwerking tussen creatieve praktijk en wetenschap
KUNST ALS TEGENWICHT IN TIJDEN VAN CRISIS: SPRING FESTIVAL VAN START
Donderdag opende SPRING Performing Arts Festival met een double bill van Zuid-Koreaanse maker Sung Im Her. In de opening statement van het festival stelde artistiek directeur Grzegorz Reske, vergezeld door burgemeester Dijksma, hoe een wereld in crisis vraagt om kunstenaars die stilstaan, analyseren en bekritiseren.
Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima aanwezig bij opening Holland Festival
In Koninklijk Theater Carré zijn twee werken te horen van componist Huang Ruo:City of Floating SoundsenShattered Steps. Vanaf verschillende startpunten verspreid door de stad wandelen bezoekers als deel van de voorstelling naar het theater met een speciaal hiervoor ontwikkelde app.
Theatermaker Mathieu Wijdeven onderzoekt het verhaal achter de eerste Surinaamse opera
Wat betekent het om een opera te maken in koloniaal Suriname, gevormd door Europese klassieke tradities én geworteld in Surinaamse verhalen? InHelstone in Het Pand der Godenonderzoekt theatermaker Mathieu Wijdeven wat de eerste Surinaamse opera ons vandaag nog te vertellen heeft.
Tien premières op Delft Fringe Festival 2026 in de binnenstad van Delft
Dit jaar staan tien van de 23 geselecteerde voorstellingen voor het allereerst op een podium. Van absurdistische percussie tot interactief escape room-theater, van familievoorstellingen tot intiem muziektheater: de premières laten de breedte en het lef zien van een nieuwe generatie makers.
Over twee weken is het zover: ZID Theater opent een nieuwe editie van het Explorez Festival in Amsterdam!
Het jaarlijkse ExploreZ Festival staat voor diversiteit, inclusie, internationale samenwerking en verrassende cross-overs tussen disciplines en lokale gemeenschappen. Van 28 mei t/m 7 juni 2026 verandert Amsterdam in een bruisend podium vol voorstellingen, workshops, en interactieve activiteiten.Het themaNoodzaak als Kompasvormt de rode draad door het festivalprogramma.
Nieuwe Archiefwet maakt overheid transparanter
Een nieuwe Archiefwet die is toegespitst op het digitale tijdperk treedt op 1 januari 2027 in werking. De Eerste Kamer stemde 12 mei 2026 in met de wet. Overheden krijgen voortaan tien in plaats van twintig jaar de tijd om belangrijke informatie over te brengen naar een archiefdienst.
Tryaters tribune stroomt vol voor Swimbad: Première uitverkocht, enkele kaarten voor tweede dag
Het eerste speelweekend van Tryater-voorstellingSwimbad– de première is op vrijdag 22 mei – is bijna uitverkocht. De premièreavond is al volledig bezet; voor zaterdag 23 mei zijn nog slechts enkele kaarten.
Ook als individueel mens kun je laten zien dat je onafhankelijkheid belangrijk vindt en met ons meedoen. Want we beloven ook dat deze nieuwsbrief altijd door zelfdenkende mensen geschreven zal blijven.
Word lid via iDeal/WERO (kan al vanaf 2,50!)
Je kunt ook via substack lid worden. Zelfde voorwaarden, andere weg:
Reserveer nu (gratis) voor de opname van De Omslag met schrijver Peer Wittenbols en Stadscomponist Diederik van der Laag. Vrijdag 29 mei, half drie in TivoliVredenburg. Reserveren.
Beste lezer!
Het gaat goed. Met Cultuurpers, de coöperatie waar nu, naast mensen zoals jij, ook steeds meer organisaties lid van zijn geworden. Daarom lopen we nu rond op Spring in Utrecht, komen we volgend weekend langs bij Explorez in Amsterdam, geven we al een tijdje extra aandacht aan Theater Rotterdam en bezoeken in juni het Holland Festival. We maken ook nog een extra podcast bij Tweetakt, op 10 juni aanstaande. Dat natuurlijk naast de podcastserie die we al maken met TivoliVredenburg en het verslag dat we doen van de professionalsdag van Delft Fringe Festival. Never a dull moment. En dan staan November Music en Explore The North ook nog klaar!
Volgende week vrijdag, om half drie, nemen we weer een live podcast op in TivoliVredenburg. Dit keer met toneelschrijver Peer Wittenbols, die Tombola schreef, en Diederik van der Laag, stadscomponist van Utrecht. We gaan het hebben over hoe dat eigenlijk in zijn werk gaat: schrijven voor het podium. Je kunt hier reserveren.
Versterking uit Milaan
Om dat allemaal ook nog een beetje behapbaar te maken heeft deze coöp nu ook een echte stagiaire kunnen aannemen: Alessia De Santis, Romeins van geboorte, levend in Milaan en studerend bij wat ooit Theaterwetenschap heette in Utrecht. Volg haar, haar artikelen zijn buitengewoon bevlogen en met een politieke inslag die ik zelf best verfrissend vindt, zoals deze:
“Ik kon niet anders dan me afvragen: de behoefte aan rust, het verzet tegen performativiteit, is veel breder en zou in verband kunnen worden gebracht met vele andere menselijke ervaringen, zoals menstruatiecycli. Zelfs iets dat niet als een handicap wordt gezien, beïnvloedt het functioneren van de helft van de wereldbevolking diepgaand, zonder dat er ooit goed aandacht aan wordt besteed.“ (Work Body: Michael Turinsky laat ons indringend voelen wat kapitalisme met achterblijvers doet #SPRING)
Of deze:
“Rouwen is in dit stuk niet alleen een kwestie van verdriet, maar ook van woede. Zoals feministen in de jaren ’70 zeiden: “het persoonlijke is politiek”, en dus wordt deze pijn om het verlies van een moeder een bredere, alomvattende politieke woede die de dramaturg ons op indringende wijze vroeg te delen, door het publiek in te gaan en rechtstreeks met ons te spreken..“ (SHRINE: Deze woede is politiek. #Spring)
Ze ging ook naar Arnhem voor de modebiënnale:
“Als iemand die al zeven jaar in Milaan woont, waar je van de mode-industrie eigenlijk alleen maar trends en spektakel te zien krijgt, is het echt verfrissend om perspectieven tegen te komen die veel verder gaan dan trends en maatschappelijke verwachtingen.” (Beyond the Label: Fashion Unravelled at the 2026 State of Fashion Biennale)
Lente in Utrecht
Dat gaf mij tijd om donderdag naar de opening van Spring te gaan, waarover ik het volgende schreef:
“Als regendruppels langs een autoruit op een druilerige dag, zo kun je dus bewegen. Zacht, aarzelend, maar ook onvermijdelijk in één richting bewegend rollen de dansers van HER project in Everything falls dramatic over het podium van de Utrechtse Stadsschouwburg. Alsof ze geen botten meer hebben, maar veranderd zijn in zachte bolletjes. Dat is transformatie waarvoor je naar het theater komt.” (Schuilen voor de wereld bij openingsavond Spring)
Waarna ik vrijdag de trein pakte naar Enschede Kennispark, na een korte eetstop in de Hengelose “Bistro Kees”, wat een best toepasselijke naam is, als je bedenkt dat de ster van die avond, John Buijsman, jarenlang de deur niet uitging zonder zijn koningspoedel ‘Kees’. Die ik niet aantrof bij de laatste try-out van Tombola. Ik hoop dat de poedel nog gewoon achter de schermen op hem wachtte:
“Als John Buijsman niet John Buijsman zou zijn, wilde hij vast John Buijsman worden. De markante acteur en jazzprofeet heeft tijdelijk zijn hele John Buijsmanheid meegetroond naar een Twentse ijsbaan en smeedt zo een compleet vanzelfsprekende band tussen Enschede en Rotterdam. Want de oer-Rotterdammer komt met deze megavoorstelling ook nog naar een fabriekshal in de Maasstad.” (Buijsmans ‘Tombola’ smeedt band tussen volkswijken in Rotterdam en Enschede)
Zoveel te doen, en allemaal boeiende dingen ook nog: best een voorrecht. Of al dat theater ons kan redden? Vooralsnog zeker voor die paar uur tijdens en na afloop. Mits het ruimte geeft. Zelf merk ik dat al te veel kale actualiteit me tijdens een voorstelling of tentoonstelling plat slaat.
Is het soms té ‘letterlijk’, zoals Joost de Vries in de Volkskrant van afgelopen zaterdag beschreef? Worden we doodgegooid met kunst die maar voor één uitleg vatbaar is? Is dat wat polarisatie in de hand werkt? Uit pure nieuwsgierigheid naar meer ambivalentie staat daarom nu The Sopranos weer op het bingelijstje.
Wat doe jij om het leven kleur te geven?
Korting
Wist je dat je - als je een kleine beurs hebt - voor de helft van de prijs deze nieuwsbrief kunt krijgen? Privé Lidmaatschap (Budget) - Cultuurpers
Dank!
Dank dat je helemaal tot hier gelezen hebt. Als je het belangrijk vind dat we er zijn, steun ons dan met een (extra) donatie.
Met hartelijke groet,
Wijbrand Schaap, Hoofdredacteur
PS: Vijf uur in de rechtbank
Maandag 18 mei was de rechtszaak die oud-directeur Birgit Donker had aangespannen tegen de Raad van Toezicht van het Nederlands Fotomuseum. Die Raad had haar nogal fluks ontslagen na een publicatie in De Volkskrant, waarin een paar oud-personeelsleden hun beklag over haar hadden gedaan. Je hebt daar hier het een en ander over kunnen lezen. NRC verslaggever Anne Moraal, die haar schrijven een stuk zorgvuldiger aanpakt dan de Volkskrant, deed verslag van de 5 uur durende rechtszitting. Dat kun je hier (gratis) lezen: Fotomuseum en ontslagen oud-directeur staan tegenover elkaar in de rechtbank: ‘Dit riekt wel een beetje naar smaad’.
PPS: Spread the word
Vond je deze nieuwsbrief de moeite waard? Geef hem door!