Nieuwsbrief Cultuurpers

Nieuwsbrief Cultuurpers

Het verhaal achter een stomk(n)opje

Het digitale tijdperk legt zware verantwoordelijkheid bij journalisten en kunstenaars.

Avatar van Cultureel Persbureau
Avatar van Wijbrand Schaap
Cultureel Persbureau en Wijbrand Schaap
feb 05, 2026
∙ Betaald

Persberichten

Ook de kunstwereld heeft alerte journalisten nodig. Word daarom lid.

Als organisatie stuur je ook persberichten in. Cultuurpers verspreidt je nieuws dan een heel jaar onder 20.000 websitebezoekers (90.000 views) per maand, plus onze socials, zoals deze nieuwsbrief, die zeer goed gelezen wordt.

Lees hier meer over een ‘Cultureel lidmaatschap’.

Doe dus ook mee met deze groeiende groep cultuurorganisaties met een hart voor onafhankelijke journalistiek!

Get 25% off a group subscription

Auteursbond

“marwin vos (Liempde, 1962) is dichter en beeldend kunstenaar in Amsterdam. Haar bundels oorlogspaarden tot in de buitenwijken en het leven van sterren werden genomineerd voor de J.C. Bloemprijs en voor De Grote Poëzieprijs 2020 en de Herman De Coninckprijs 2020. Voor wilde dood ontving zij in 2023 De Grote Poëzieprijs.” Charlotte Köhler Prijs voor dichter marwin vos

Maas Theater en Dans

“Of het nu gaat om de peuterspeelzaal, een lievelingspotlood, een vriendje, een oma of die ene vertrouwde plek: vroeg of laat moet iedereen afscheid nemen. Maar hoe doe je dat eigenlijk? En wat als jij degene bent die achterblijft?” ZWAAIEN, BLIJVEN EN WEER TERUGKOMEN: NIEUWE JEUGDVOORSTELLING ZEG MAAR DAG IS EEN POËTISCHE, MUZIKALE ODE AAN AFSCHEID

To be sung

“We kijken terug op een zeer succesvolle 5e editie. Avantgarde gecomponeerde en geïmproviseerde muziek werd gepresenteerd door meerdere generaties basklarinettisten. Bij het slotconcert in het Orgelpark op zondag 15 februari komen beide elementen ook tot uiting. Bijzonder van dit specifieke concert is dat de weduwe van de Amsterdamse basklarinetkoning Harry Sparnaay – de Argentijnse organiste Silvia Castillo – samen met zijn oudstudent Fie Schouten optreedt.” Feestelijke afsluiting Basklarinetfestijn


Cultuurpers is er niet alleen voor kunstbedrijven die de kritische journalistiek over kunst en cultuurbeleid bij Cultuurpers steunen.

Ook als lezer kun je laten zien dat je onafhankelijkheid belangrijk vindt en ons steunen. Want we beloven ook dat deze nieuwsbrief altijd door zelfdenkende mensen geschreven zal blijven.

Word lid via iDeal/WERO (kan al vanaf 2,50!)

Je kunt ook via substack lid worden. Zelfde voorwaarden, andere weg:

Beste lezer!

De taak van de journalistiek is om, als de een zegt dat het regent en de ander beweert dat de zon schijnt, naar het raam te lopen en zelf te checken wie er gelijk heeft. Dus toen Nieuwsuur op woensdagavond 4 februari smalend liet zien dat een justitiemedewerker in Sleeswijk-Holstein het werken met LibreOffice Calc (open source, Europees) maar lastig vond omdat hij voor het retourneren van een in MicroSoft Excel (Amerikaans, Trump, gesloten) gemaakt formuler eerst naar een printer moest om de LibreOffice-versie te scannen en dan daar op te slaan als pdf om dat dan weer te mailen, de verslaggever in kwestie dat klakkeloos registreerde en de presentator het even klakkeloos overnam.

Zoek het knopje waarmee je kunt ‘opslaan als pdf’. (Antwoord onderaan deze nieuwsbrief)

LibreOffice Calc heeft gewoon een knopje waarmee je elk bestand als pdf kunt opslaan en verzenden. Toch is nu de onwaarheid verspreid dat dat niet zo is. Door een betrouwbare nieuwsrubriek.

Kapitaal

Is dit cultureel nieuws? Zeker, want het gaat om verhalen die we vertellen, over mogelijkheden die we onszelf voorspiegelen. En om de digitale onafhankelijkheid waarmee we in de cultuursector tamelijk ver achterlopen.

Wat als Trump besluit dat Europa geen toegang meer krijgt tot de servers van dat kekke CRM-programma, als dat ene festival een paar MAGA-kritische voorstellingen programmeert?

Dat een gebruiker het ‘opslaan als pdf’-knopje nog niet heeft gevonden, kan natuurlijk. De mens is een routinewezen: als iets net even anders is dan gewoonlijk, kan dat kortsluiting opleveren. Er kan ook een groter verhaal achter zitten, van bewuste desinformatie om mensen bang te maken voor een noodzakelijke overgang naar meer digitale soevereiniteit. Er zijn miljardairs die daar best een deel van hun kapitaal voor over hebben.

Als kunstsector zijn we gespecialiseerd in verbeelding en dus beeldvorming. Dan krijg je er in deze verwarrende tijd dus een heel domein bij. Welke verhalen kun je vertellen, nu alles vloeibaar wordt? Niet alleen aan de marketingkant, maar ook in de uitvoering? Hebben we niet alleen een minister van Cultuur nodig, maar ook een heus ministerie van digitalisering? Vooralsnog moeten we het met een staatssecretaris doen.

Volwassen

Guido van Nispen heeft zich daarop gestort en plaatst met enige regelmaat analyses op onze site. Zoals deze: “Werkelijke digitale volwassenheid vraagt minder om nieuwe tools dan om ander leiderschap. Het begint wanneer digitalisering niet langer wordt behandeld als project, maar als strategische kernfunctie. Wanneer cyberveiligheid onderdeel wordt van reguliere bestuursgesprekken. Wanneer raden van toezicht digitale expertise beschouwen als noodzakelijke voorwaarde voor goed toezicht, en niet als een welkome aanvulling.” (Digitale volwassenheid kan zich geen zesje meer veroorloven).

“De vraag is dan ook niet of een museum ooit wordt aangevallen, maar hoe voorbereid het is”, werpt hij ook op: “Is duidelijk wie beslist bij een incident? Is bekend wat een maand digitale uitval financieel betekent? Is verzekerd wat verzekerbaar is — en is men zich bewust van wat níét gedekt is?” Best verontrustend, aldus Guido: “Het blijft verbazen hoe weinig aandacht hier structureel voor is in de sector. Zeker nu digitalisering wordt gepresenteerd als motor voor bereik en relevantie, zou digitale weerbaarheid vanzelfsprekend onderdeel moeten zijn van goed bestuur.” (Musea zijn soft targets – Waarom is cyberveiligheid nog altijd geen serieuze bestuurszaak?)

Kunst, en dan vooral beeldende kunst, heeft misschien wel meer met de nieuwe technologische ontwikkelingen van doen, dan we denken. De sector is immers een geweldige economische sector, blijkt opnieuw uit de monitor die Guido heeft geanalyseerd: toerisme en technologie vinden een goede partner in de kunst: Art+Tech wordt in 2026 volwassen – en daarmee ongemakkelijk.

Leve de Caribische cinema!

Wordt er dan ook nog kunst gemaakt? Jazeker! Lees daarom dit stuk van Vera Sistermans, die in de filmindustrie dook van de Nederlandse Cariben. Ze sprak voor haar verhaal veel mensen: “Je ziet nu dat steeds meer mensen hun dagelijkse brood verdienen in de filmsector. Maar dat was tien jaar geleden nog echt niet zo. Het was vooral een hobby die mensen naast hun dayjob deden.” De Bloei van de Nederlands-Caribische Cinema

Dank!

Dank dat je helemaal tot hier gelezen hebt. Als je het belangrijk vind dat we er zijn, steun ons dan met een (extra) donatie.

Met hartelijke groet,

Wijbrand Schaap, Hoofdredacteur

PS: Podcast live

Podcasts worden populairder. Wij merken het ook. Bereikten we eerder hoogstens een paar honderd mensen met onze podcasts, inmiddels loopt dat in de duizenden. Dat geldt ook voor het leuke, live opgenomen gesprek met LEWIS en REINDIER, met gastoptreden van regisseur Theu Boermans, die onderweg naar de repetities voor Willem van Oranje tijd vond om behartenswaardige dingen te zeggen over Sjoukje Hoogma, die ooit de hoofdrol speelde in zijn regie van Anne, in Theater Amsterdam. De podcast is gratis te beluisteren, maar wil je hun muziek horen, kun je het beste de videoversie nemen, die zit achter onze betaalknop. Cultuurpers live: deze première smaakt naar meer

PPS: Antwerpen houdt museum

België komt terug op controversiële plannen om zijn oudste museum voor hedendaagse kunst te ontmantelen. Na een golf van protesten behoudt het Museum voor Hedendaagse Kunst (M HKA) in Antwerpen zijn museumstatus en blijft de permanente collectie intact. Belgium Scraps Plans to Dismantle Its Oldest Contemporary Art Museum | Artnet News

PPPS: Gebroken ogen

Nu het Nederlands Fotomuseum open is en ook nog eens een nieuwe directeur heeft met een uitstekende reputatie, is de kans groot dat niemand het meer heeft over de ontoelaatbare rol die de Raad van Toezicht van het museum speelde bij het beschadigende ontslag van de vorige directeur. Dat hoopt de Raad van Toezicht natuurlijk ook. Daarom hebben wij Guido van Nispen: Is het toezicht in de culturele sector fundamenteel gebroken?

PPPPS: Europees sociaal

Cultuurpers zat al op Bluesky toen niemand daar nog van had gehoord, en we hebben een eigen Mastodon instance, waar je je nog steeds voor kunt aanmelden. Ook kun je natuurlijk (met steun aan schrijver dezes) een (betaalde) mailaccount nemen bij Proton (kies ook voor veilige e-mail via Proton). Allemaal veilig, opgeborgen in Europese kluizen en onbereikbaar voor Amerikaanse techbros. Komt bij: je kunt je nu ook alvast inschrijven voor een Europees sociaal netwerk. Is in ontwikkeling, maar toch. Doen: wsocial.eu

PPPPPS: Werken voor Robots?

We gaan nog even dystopisch verder. Want het gaat hard. Als je wegens AI niet meer rondkomt als fotograaf, componist, tekstschrijver, acteur, inspreker, schilder en filmmaker en je dankzij het nieuwe kabinet nog maar 1 jaar WW kunt krijgen, kun je je laten inhuren door de AI’s die je baan hebben afgepakt. De site is echt. Volg bijvoorbeeld voor een paar euro twitteraccounts (handig voor desinformatie campagnes) en verstuur een onduidelijk schroefje voor iemand die een onduidelijk onderdeel maakt van wat niemand weet dat uiteindelijk een bom is. RentAHuman.ai

PPPPPPS: REINDIER

Als uitsmijter, het fascinerende nummer van Reinier van Harten, aka Reindier, dat ook in de podcast te horen is. De frisse toon, die een beetje doet denken aan Rufus Wainwright, komt tot een climax wanneer de producer er het hoofdthema van Dvoraks ‘Symfonie van de Nieuwe Wereld’ bij pakt.

En hier Dvorak:

Eindredactie: suzanne brink

Plus: wees betalend abonnee en vind het pdf-knopje. :-)

Avatar van User

Lees deze post gratis verder, aangeboden door Cultureel Persbureau.

Of koop een betaald abonnement
© 2026 Cultureel Persbureau · Privacy ∙ Voorwaarden ∙ Incassomelding
Begin je SubstackDownload de App
Substack is de plek voor geweldige cultuur