‘Kan ik niet gewoon een keer zeggen: “Ik ben lekker bezig, geef mij geld”?, dacht ik op een gegeven moment. En toen dacht ik: Ik moet stoppen. Er zijn zoveel regels. Bijvoorbeeld die hele Code Governance. En al die raden van toezicht. En de macht van die raden van toezicht, een heel beangstigend iets eigenlijk.’
Een verzuchting van jeugdtheaterveteraan Moniek Merkx ergens halverwege onze podcast. In de veertig jaar dat ze in het vak zat, is het aantal voorgeschreven regels en hoepels om door te springen bizar gegroeid. Opvallend genoeg zijn de twee jonge deelnemers aan het gesprek het helemaal met haar eens. De vrijheid van de kunstenaar wordt beknot door ambtelijke controles vanwege financiering.
Maar we hebben het over veel meer in deze drie kwartier. Live vanaf Festival Tweetakt, het jeugdtheaterfestival dat alweer een dikke kwart eeuw bestaat, aan het eind van de professionalsdag. Terwijl iedereen snakte naar een stevige borrel, namen Moniek Merkx, Mats Hoogland en Rosita Segers de tijd om nog eens te praten over hun liefde voor theater, en kinderen als publiek.
Ook: de persberichten van enkele van onze leden:
De meeste commerciële media vinden het culturele lezerspubliek te klein. Maar wie denkt dat er niemand zit te wachten op nieuws over middeleeuwse gouden vondsten of muziek in de gewone NS-trein, heeft het mis. Cultuurpers werkt als coöperatie, juist omdat mensen met hart voor kunst ook hart hebben voor kunstjournalistiek. Je bent daar lid van als mens of als organisatie. Organisaties sturen persberichten in en bereiken daarmee 25.000 maandelijkse bezoekers, onze socials én deze nieuwsbrief. Lees meer over het Cultureel lidmaatschap.
Persberichten van leden
Dag van de Componist 2026 gaat van start met muziek in de ‘gewone’ NS trein
Op 20 juni 2026 vindt de vijfde editie van de Dag van de Componist plaats, met voor het eerst livemuziek in gewone NS-treinen op de route Arnhem–Zwolle–Groningen. Daarnaast zijn negen Stadscomponisten actief in evenveel steden en doet het Radio Filharmonisch Orkest op 21 juni mee in TivoliVredenburg.
The Falling Club wint publieksprijs Delft Fringe Festival 2026
The Falling Club won met Rogers, Just Rogers de publieksprijs van het Delft Fringe Festival 2026. De Delft Chamber Music Festival Award ging naar Max Bruins en Femke Hulsman voor hun muziektheatervoorstelling Prometheus / Epimetheus. Het festival speelde zich twee weken lang af op 30 locaties door de stad.
Festival Tweetakt 2026 is begonnen
Festival Tweetakt vindt van 6 tot en met 14 juni 2026 plaats in de Utrechtse binnenstad en op Fort Ruigenhoek, met theater, dans en beeldende kunst voor kinderen, jongvolwassenen en volwassenen. Theater Kikker is het festivalhart; Fort Ruigenhoek is uitsluitend tijdens Tweetakt toegankelijk voor publiek.
Kabinet maakt geld vrij om verweesde Joodse roofkunst zichtbaar te maken
Het kabinet stelt structureel 400.000 euro beschikbaar voor een programmering rond verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie, die ruim 3300 objecten omvat die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn geroofd. De collectie wordt overgedragen aan de Joodse gemeenschap en via onder meer reizende tentoonstellingen zichtbaar gemaakt voor een breed publiek.
Het nieuwe seizoen van Theater Rotterdam – de makerscommunity trekt met 9 producties het land in
Theater Rotterdam trekt komend seizoen met negen producties van zijn makerscommunity door het hele land. Gastmaker Glen Faria maakt de voorstelling Malebox, terwijl andere makers samenwerken in co-creaties en elkaars werk regisseren. Een thematische rode draad vormen familierelaties en hun doorwerking in de samenleving.
Nederland gaat bijzondere middeleeuwse gouden vondst aankopen
De Nederlandse staat koopt een 9e/10e-eeuwse gouden ring aan voor €83.150. De ring, gevonden in 1997 in het Friese Sumar, toont het Lam Gods en geldt als symbool van de kerstening van Friesland. Het object wordt onderdeel van de Rijkscollectie en in bruikleen gegeven aan een museum.
Ook als individueel mens kun je laten zien dat je onafhankelijkheid belangrijk vindt en met ons meedoen. Want we beloven ook dat deze nieuwsbrief altijd door zelfdenkende mensen geschreven zal blijven.
Word lid via iDeal/WERO (kan al vanaf 2,50!)
Je kunt ook via substack lid worden. Zelfde voorwaarden, andere weg:
Beste lezer!
Soms kan theater best deprimerend zijn. Dat gold een beetje voor de opening van het Holland Festival. Maar het kan nog erger. Donderdag 11 juni zag ik ‘When I Saw The Sea’. De Libanese theatermaker en muzikant Ali Chahrour klaagt hierin het Kafala-systeem aan. Dat systeem is feitelijk een moderne vorm van slavernij en geeft rijke Libanezen de kans om huishoudelijk personeel over te laten komen uit een land als Ethiopië. Eenmaal in Beiroet worden de vrouwen opgesloten, misbruikt, mishandeld en, als de bommen te dichtbij komen, opgesloten in huis, of op straat aan hun lot overgelaten.
Dat Chahrour juist met deze voorstelling komt op het moment dat zijn land in een tweede Gazastrook dreigt te veranderen, wordt hem niet overal in dank afgenomen. Zeker niet in Libanon, ook al zorgt zijn voorstelling er ook daar voor dat mensen zich bewust zijn geworden van deze schandvlek van hun samenleving.
Als de bommen op je stad vallen, is dat geen vrijbrief om weg te kijken van de misstanden in je eigen samenleving, zegt Chahrour, en dat is waar. Maar het maakt je ook moedeloos en onmachtig,
Ingetogen
Chahrour geeft zijn woede zo ingetogen vorm, dat het gevoel van zware machteloosheid onder je huid kruipt. Op zijn eenvoudige muziek bewegen drie vrouwen die ervaringsdeskundig zijn. Pure beweging. Hartverscheurende zang. Hen ‘amateurs’ noemen, zoals ik in een krantenrecensie zag, doet absoluut geen recht aan de impact van hun aanwezigheid.
Ik ben steeds minder gediend van dat kunstmatige onderscheid tussen amateurs en profs. Daar had ik het ook over in de podcast met Peer Wittenbols en Diederik van der Laag. Wat zulke ervaringsdeskundige performers wel meenemen is een brok realiteit die het moeilijk maakt om de voorstelling puur esthetisch te ondergaan.
Meebewegen
Ik nam de depressie mee naar huis, zoals eerder deze week de vrolijke punk van Tweetakt. Best intens. Theater laat je dus machteloos verdrietig zijn, zet je in beweging, laat je zingen, op tafels slaan. (Tweetakt opent met meemaakfeest: doe dit alsjeblieft ook thuis).
Ondertussen zorgt Het Nut uit Leidsche Rijn al jaren voor een blij makend gemeenschapsgevoel. Over hun nieuwste: “Dans, Man, Dans!” schreef ik: De macht van de dansende bouwvakker. De makers hadden weinig geluk met het weer van afgelopen week trouwens, en eind komende week wijzen de weermodellen 35 graden aan, dus haast je de komende dragelijke dagen naar Leidsche Rijn.
I.M. Lieke Marsman
Speciale aandacht is er dan nog voor het interview van Vivian de Gier, alias A Quattro Mani, met Lieke Marsman, een paar jaar geleden. Bij wijze van In Memoriam: Levensinzichten van Lieke Marsman (1990 – 2026).
Uniek
Na zoveel verwarring en soms tot zwartgalligheid uitnodigende ervaringen, was ik blij met een prachtige beschouwing in The Atlantic: “Dat we überhaupt leven, is het buitengewoonste geluk dat we ooit zullen meemaken. Toch is het heel gemakkelijk om dit over het hoofd te zien, om het voor lief te nemen. We worden ’s ochtends wakker, drinken onze koffie, maken ontbijt, brengen de kinderen naar school, gaan naar ons werk, doen onze dagelijkse bezigheden, maken ons zorgen over deadlines en vinken taken af op onze to-do-lijst. En we vergeten dat er onder al dat gedoe iets heel zeldzaams schuilgaat: het bestaan zelf. Het simpele feit dat we hier zijn, bij bewustzijn en ons bewust van onze omgeving, is zo onwaarschijnlijk dat het grenst aan het wonderbaarlijke.”
Soms heb je zoiets nodig.
De link naar het artikel krijg je gratis.
Korting
In plaats van een aandeel in de rijkste aso ter wereld te kopen van je spaargeld, kun je ook lid worden van Cultuurpers: een echte coöperatie waar je ook nog inspraak in hebt. Wist je dat je - als je een kleine beurs hebt - voor de helft van de prijs lid kunt worden en deze nieuwsbrief erbij krijgt?
Dank!
Dank dat je helemaal tot hier gelezen hebt. Als je het belangrijk vind dat we er zijn, steun ons dan met een (extra) donatie.
Met hartelijke groet,
Wijbrand Schaap, Hoofdredacteur
PS: Deconfiture
Guido van Nispen, die zich al een tijdje bezighoudt met de toestanden rond het Nederlands Fotomuseum, dat eerst een directeur gedwongen zag vertrekken, toen een nieuw pand kreeg en daarna de raad van toezicht uit elkaar zag vallen. Deze week deed het onderzoeksbureau dat in dit alles een dubieuze rol speelde, een duit in het zakje. Het maakte vooral zijn eigen, nogal curieuze, naam eer aan. ‘Unravelling’? Wie noemt zijn bedrijf nu ‘Ineenstorting’? De Deconfiture van een cultuuronderzoek
