‘Het idee dat onze cultuur “wit” is, dat is gewoon niet waar. Misschien wel voor een oudere generatie, maar als je onder de vijftig bent is het al niet meer waar.’
Charl Landvreugd schreef met “Dutch Afro Becomings: Hybrid Being in Black Art and Culture“ een boek dat iedereen zou moeten lezen die geïnteresseerd is in de ontwikkeling van de Nederlandse cultuur. De Rotterdamse kunstenaar, curator en onderzoeker, tevens hoofd onderzoek van het Stedelijk Museum in Amsterdam, behaalde zijn PhD in Engeland met deze thesis.
De gratis downloadbare publieksversie werd enkele weken geleden gepresenteerd bij de Akademie van Kunsten, waar Landvreugd al enige tijd lid is. Nu spreken we met Landvreugd in het kader van De Omslag, de serie podcasts, live opgenomen in het Utrechtse muziekpaleis TivoliVredenburg.
Om over na te denken
In deze drie kwartier hebben we het over wat het betekent om als kunstenaar van kleur te bewegen in een beeldende kunstwereld die nog altijd sterk bepaald wordt door een ‘wit’ verhaal.
Enkele quotes:
‘Als kunstenaar van kleur kun je een paar posities kiezen. Je kunt zeggen, laat ik even mezelf als voorbeeld nemen: ik ben een Nederlandse kunstenaar van Surinaamse afkomst. Dan word je meteen geplaatst om het zo maar te zeggen. Vanuit welwillendheid is er dan heel veel plek voor mij: ‘gôh wat leuk, een kunstenaar van Surinaamse achtergrond! Hij probeert het ook! Hij kan ook wat! Laten we eens kijken wat hij kan. We hebben de tijd voor je. We hebben de ruimte voor je, we hebben plaats voor je.’ Dat is één positie die je kunt kiezen. Op het moment dat ik zeg: ‘Ik ben een Nederlandse kunstenaar’, dan ineens moet ik vergeleken worden met mijn witte peers die hetzelfde werk maken, maar in het achterhoofd blijft altijd dat ding van mijn kleur spelen. En dat is precies waar dit boek over gaat.’
‘Ras’ of ‘cultuur’?
‘Sinds de Tweede Wereldoorlog doen we niet meer aan ras in Nederland. Dat is heel verstandig. We doen niet meer aan ras. We doen wel aan cultuur. We doen met name aan onze eigen Nederlandse culturele superioriteit ten opzichte van alle andere culturen in Nederland. We zijn uniek in de wereld, we zijn niet voor niks gidsland geweest al die jaren. Dus we zijn cultureel enorm superieur ten opzichte van anderen. Zo voelen we ons ook en dat is helemaal niet erg, dat is gewoon wie we zijn.’
‘Dus dacht ik als ik nou dit hele issue ga bespreken langs de lat van cultuur, moet je uiteindelijk tot de conclusie komen dat de cultuur die we nu maken met z’n allen, de cultuur die we nu zijn, de cultuur is die we nu worden.’
Alessia De Santis en Farida Nabibaks: More than Art
In deze podcast treedt ook Alessia de Santis op. Zij werkt in De Omslag aan een eigen serie van vijf reportages op het snijvlak van cultuur en samenleving. De Italiaanse journaliste, die in het kader van een studie aan de Utrechtse Universiteit in Nederland verblijft, spreekt in deze aflevering met Farida Nabibaks. Deze filosoof en choreograaf onderzoekt met haar dansproducties hoe diep het slavernijverleden van Nederlandse Afro-dansers doorwerkt in het heden. Dit deel is Engelstalig opgenomen.
Deze serie podcasts ‘De Omslag’ is mede mogelijk gemaakt met steun van TivoliVredenburg in Utrecht.
Hou deze nieuwsbrief en de programmering van TivoliVredenburg in de gaten voor de volgende opnames.
